ព្រះវិហារ (កម្ពុជា), ៩ មិនា
© ចន វីង / Magnum លោកអ្នកនឹងបានឃើញរាល់អត្ថបទទាំងអស់របស់ការិយាល័យនិពន្ធ កាសែត ស្តីពីសំណុំរឿងដ៏រសើបនៃប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលត្រូវបានដាក់ចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៃអង្គការយូណេស្កូ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ តាមការស្នើសុំរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែនជម្លោះដ៏ក្តៅគគុករវាងព្រះរាជាណាចក្រថៃនិងកម្ពុជា។
បច្ចុប្បន្នភាព
របាយការណ៍
វិភាគ (២៥-០៧-២០០៨)
សម្លេងនិងរូបភាព (២៤-០៧-២០០៨)
បច្ចុប្បន្នភាព -ប្រទេសកម្ពុជានិងថៃ អះអាងសាជាថ្មីអំពីឆន្ទៈ ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី (២៤-១០-២០០៨) -ប្រទេសថៃទាមទារអោយកម្ពុជាដកទាហានចេញ ពីព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរនិងឡាវ (២២-១០-២០០៨) -សម្តេចឪវាយប្រហារ "ពួកច្រងេងច្រងាងថៃ មួយក្រុម" (២០-១០-២០០៨) -សម្តេចហ៊ុន សែន បដិសេធរាល់ការប្រើប្រាស់គ្រាប់ មីនសម្លាប់មនុស្សដោយប្រទេសកម្ពុជា (១៨-១០-២០០៨) -សម្តេចហ៊ុន សែនៈ "កម្ពុជានិងថៃ មិនមែនជាស ត្រូវនឹងគ្នាទេ" (១៧-១០-២០០៨) -ព្រះរាជទានរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ជូនដល់ គ្រួសារដែលមានសមាជិកស្លាប់ រឺរងរបួសនៅព្រំដែន (១៧-១០-២០០៨) -លោកហោ ណាំហុងៈ ទំនាក់ទំនងការទូតនៃ ប្រទេសកម្ពុជានិងថៃនៅរក្សាដដែល (១៥-១០-២០០៨) -ការផ្ទុះអាវុធថ្មីមួយនៅព្រំដែនខ្មែរ-ថៃៈ ប្រជាពលរដ្ឋ ភ័យខ្លាចមានសង្គ្រាមកើតឡើង (១៥-១០-២០០៨) -ទាហានថៃដែលចូលទឹកដីកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃច័ន្ទ បានដកទ័ពចេញវិញ នៅចុងឱសាទវាទ (១៤-១០-២០០៨) -វិបត្តិព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពុជានិងថៃៈ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន តម្លើងសម្លេងខ្លាំង (១៣-១០-២០០៨) -ជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃៈ ការចរចាចាប់ផ្តើមសារជាថ្មី ខណៈពេលឧប្បត្តិហេតុថ្មីមួយកើតនៅព្រំដែន (១៣-១០-២០០៨) -ទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃនៅកម្ពុជាត្រូវ ជំនួសដោយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ (១០-១០-២០០៨) -ស្ថានភាពនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានត្រឡប់ទៅ រកភាពធម្មតា (០៦-១០-២០០៨) -ការផ្ទុះអាវុធរវាងទាហានថៃនិងកម្ពុជានៅព្រំដែន (០៣-១០-២០០៨) -ខៀវ កាញារីទ្ធៈ គ្មានទេកំផែងប៊ែរឡាំង រវាងព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ ប៉ុន្តែជារបងបេតុង (២៥-០៨-២០០៨)
-កិច្ចចរចារនៃជម្លោះព្រំដែនរវាងខ្មែរនិងថៃទៅមុខដូច ជារ៉ូឡូកិនថ្នល់ (២០-០៨-២០០៨)
-អាដហុកនិងលីកាដូបរិហារពីឥរិយាបថរបស់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះបាតុកម្មអហឹង្សា (១៨-០៨-២០០៨)
-ព្រះវិហារៈ អ្នកការទូតកម្ពុជានិងថៃនឹងពិភាក្សាផ្លូវការ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៩ សីហា (១៨-០៨-២០០៨)
-បាតុកម្មប្រឆាំងនឹងប្រទេសថៃទ្រង់ទ្រាយតូចនៅតែ បន្តរៀបចំ បើទោះបីជាមានការដកកម្លាំងទាហាន ចេញពីព្រះវិហារ (១៧-០៨-២០០៨) -សហជីពកម្ពុជាចង់រៀបចំបាតុកម្មមួយ ដើម្បីថ្កោល ទោសប្រទេសថៃ (១៤-០៨-២០០៨)
-អាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនភ្លេចប្រាសាទតាមាន់ (១៤-០៨-២០០៨)
-កម្ពុជានិងថៃសន្យានឹងដកកម្លាំងទាហានខ្លះ ចេញពីតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ (១៤-០៨-២០០៨) -ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញចង់អោយ ប្រទេសកម្ពុជានិងថៃបង្ហាញពី "ភាពចាស់ទុំ" (១៣-០៨-២០០៨)
-បន្ទាប់ពីប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទខ្មែរមួយផ្សេង ទៀតកំពុងក្លាយជាគោលដៅនៃសង្រ្គាមស្លាបប៉ាកា រវាងខ្មែរនិថៃ(០៤-០៨-២០០៨) -ការដកទាហានចេញពីប្រាសាទព្រះវិហារៈ កម្ពុជារង់ចាំមើលថៃ (២៩-០៧-២០០៨) -កិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីកម្ពុជា-ថៃ ឈានដល់ការដក កងទ័ពចេញពីតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ (២៨-០៧-២០០៨) -រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជាសង្កត់ធ្ងន់ថា "យើងគួរស្នើ សុំអន្តរាគមន៍ពីអ.ស.ប ជាជាងធ្វើសង្រ្គាមនឹងគ្នា" (២៥-០៧-២០០៨) -កិច្ចចរចារលើកទីពីររវាងកម្ពុជានិងថៃ គ្រោងធ្វើឡើង ក្រោយការបោះឆ្នោត (២៤-០៧-២០០៨) -ប្រទេសជាច្រើនអំពាវនាវសុំអោយមានការចរចារទ្វេ ភាគីដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះខ្មែរ-ថៃ (២៤-០៧-២០០៨) -ថៃបានពង្រឹងកម្លាំងទាហានបន្ថែមនៅតាមព្រំដែន ជាមួយនឹងប្រទេសកម្ពុជា (២៣-០៧-២០០៨) -ប្រាសាទ ព្រះវិហារៈប្រទេសកម្ពុជាមិនព្រមទទួល សំណើប្រទេសថៃហើយសុំអោយក្រុមប្រឹក្សា (២៣-០៨-២០០៨) -សន្តិសុខបើកកិច្ចប្រជុំជាបន្ទាន់ដើម្បីរកដំណោះស្រាយ (២២-០៧-២០០៨) ជម្លោះខ្មែរ-ថៃៈ បរិយាកាសដ៏គ្រោះថ្នាក់ នៅក្នុងការរង់ ចាំពីគោលជំហររបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ (២២-០៨-២០០៨) -គណៈប្រតិភូរដ្ឋសភាកម្ពុជាដឹកនាំដោយគណបក្ស សម រង្ស៊ី នឹងទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារ (២១-០៧-២០០៨) -ជម្លោះខ្មែរ-ថៃ ដោះស្រាយមិនទាន់ចេញអាស៊ាន អំពាវនាវអោយភាគីទាំងពីររក្សាភាពអត់ធ្មត (២០-០៧-២០០៨) -ភាពស្ងប់ស្ងាត់រវាងទាហានខ្មែរនិងទាហានថៃនៅ តាមព្រំដែន (១៨-០៧-២០០៨) -ស្ថានភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅប្រាសាទព្រះវិហារ៖ កម្ពុជានិងថៃបន្តប្រឈមមុខដាក់គ្នា (១៧-០៧-២០០៨) -វិបត្តិនៅព្រះវិហារៈ កម្ពុជានិងថៃនឹងជួបប្រជុំនៅថ្ងៃ ចន្ទ័សម្តេចហ៊ុនសែនអំពាវនាវសុំអោយប្រទេស ជិតខាងដកទ័ព (១៦-០៧-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហារៈ សមាគមកម្ពុជាមួយគាំទ្រ រដ្ឋាភិបាលនិងថ្កោលទោសប្រទេសថៃ (១៦-០៧-២០០៨) -ឧប្បត្តិហេតុនៅប្រាសាទព្រះវិហារ ៖ ទីក្រុងភ្នំពេញចង់អោយ ស្ថានភាពស្ងប់ស្ងាត់ រីឯកងកំលាំងថៃកំពុងពង្រឹងកំលាំងបន្ថែម (១៥-០៧-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហារៈ ជម្លោះរវាងប្រទេសកម្ពុជានិង ប្រទេសថៃនៅតែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ (១៥-០៧-២០០៨) -ទីក្រុងភ្នំពេញៈ ការប្រគុំតន្ត្រីដ៍ធំមួយអបអរសាទរ ដល់កិត្តិស័ព្ទប្រាសាទព្រះវិហារនិងគណបក្ស ប្រជាជនកម្ពុជា (១១-០៧-២០០៨) -ភាពរំជើបរំជួលផ្នែកនយោបាយនៅប្រទេសថៃបន្ទាប់ពី ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌ ពិភពលោក (១១-០៧-២០០៨) -សម្តេចឪបានលើកឡើងពីប្រវត្តិសាស្រ្តដើម្បីអះអាងថា ប្រាសាទព្រះវិហារគឺជារបស់ខ្មែរ (១១-០៧-២០០៨) -សារអនាមិកSMS បន្តុះបង្អាប់ផលិតផលថៃ បានត្រូវ គេផ្ញើរបញ្ជូនតគ្នាៗនៅក្នុងព្រះរាជាណចក្រកម្ពុជា (០៨-០៧-២០០៨) -ការចុះបញ្ជីប្រាសាទព្រះវិហារៈ ពិធីអបអរផ្សេងៗ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយអាជ្ញាធរកម្ពុជា (០៨-០៧-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានដាក់បញ្ជូលទៅក្នុងបញ្ជី បេតិកភណ្ឌពិភពលោក ការបន់ស្រន់របស់ប្រជាជនខ្មែរ នៅទីបំផុត បានសម្រេចដូចបំណងប្រាថ្នា (០៨-០៧-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហាររៀបចំពិធីរួចជាស្រេចសម្រាប់ការចុះ បញ្ជីប្រាសាទជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (០៧-០៧-២០០៨) -សមាគមនៅកម្ពុជានិងជនរួមជាតិរស់នៅបរទេសប្រមូល ផ្តុំគ្នាដើម្បីការពារប្រាសាទព្រះវិហារ (០៤-០៧-២០០៨) -ការចុះបញ្ជីប្រាសាទព្រះវិហារៈ កម្ពុជានៅ "ស្ងៀមស្ងាត់" ទោះបីជាមានឧបសគ្គ (០៣-០៧-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហារ:ក្រុមការងារកម្ពុជាបានទៅដល់ទីក្រុង កេប៊ិចស្របពេលបញ្ហាថ្មីកំពុងផ្ទុះឡើងនៅប្រទេសថៃ (២៧-០៦-២០០៨) -ហោ ណាំហុងៈ ការដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារក្នុងបញ្ជី បេតិកភណ្ឌពិភពលោកមិនធ្វើអោយប្រទេសថៃបាត់បង់ទឹកដីមួយចំអាមដៃ (២៤-០៦-២០០៨) -ប្រទេសកម្ពុជាបិទច្រកព្រំដែនកម្ពុជានៅប្រាសាទព្រះវិហារ ដើម្បីរង់ចាំស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ (២០-០៦-២០០៨) -ច័ន្ទ តានីៈ ការដាក់បញ្ជូលប្រាសាទព្រះវិហារមិនពាក់ ព័ន្ធរឿងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនោះទេ (១៨-០៦-២០០៨) -ប្រទេសថៃផ្តល់សច្ចាប័នលើប្លង់ប្រាសាទព្រះវិហារដែល បង្ហាញដោយកម្ពុជា (១១-០៦-២០០៨) -ពិពណ៌រូបភាពលើកទីមួយដើម្បីរំលឹកខួបលើកទី៤៦ ដែលតុលាការក្រុងឡាអេប្រគល់ប្រាសាទ ព្រះវិហារដល់កម្ពុជា (០៦-០៦-២០០៨) -ព្រះវិហារៈ ថៃអះអាងជាថ្មីពីការគាំទ្ររបស់ខ្លួន កម្ពុជាបញ្ជាក់ពីការធានា (០៦-០៦-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហារៈ ពុំមានជំនួបរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃទេ (០២-០៥-២០០៨) -ប្រាសាទព្រះវិហារៈ ប្រទេសថៃតវ៉ាប្រឆាំងនឹង ប្រទេសកម្ពុជា (១១-០៤-២០០៨)
© ចន វីង / Magnum
របាយការណ៍ -ទោះបីជាមានជម្លោះនៅព្រំដែន កសិករខ្មែរនិងអាជីវករ ថៃនៅតែបន្តបង្កើនការរកស៊ីរវាងគ្នា ប្រជាជនខ្មែរនិងថៃនៅជាប់ព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរស្ថិត នៅក្នុងសភាពភិតភ័យ ខ្លាចបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ពីមុខរបររកស៊ីរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែ ទោះបីជាមានការដាក់ពង្រាយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៅខេត្ត ព្រះវិហារ និងនៅតាមចំណុចព្រំដែនជាច្រើនកន្លែងផ្សេងទៀតក៏ដោយ ក៏កសិករខ្មែរដាំពោត នៅក្រុងប៉ៃលិន និងខេត្តបាត់ដំបង ហើយនឹងពាណិជ្ជករជនជាតិថៃ នៅតែបន្តធ្វើអាជីវកម្មរួមគ្នាដដែល។
-ប្រាសាទព្រះវិហារ៖ របត់ថ្មីសម្រាប់អ្នកទេសចរ ស្នេហាជាតិខ្មែរ
នៅក្នុងរយៈពេលនៃការរង់ចាំដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក តាមរយៈអង្គការយូណេស្កូ ជម្លោះនិងការទាមទារធ្វើជាម្ចាស់កម្ម សិទ្ធិប្រាសាទនេះបានបន្តកើតមានឡើង ពីសំណាក់ភាគីទាំងពីរនៅព្រំដែន។ ប្រជាជនជាច្រើនបានចូលមកទស្សនាប្រាសាទនេះ តាមច្រកផ្លូវពីប្រទេសរបស់ខ្លួន ក្នុងនាមជាអ្នកទេសចរសាមញ្ញ ដើម្បីជៀសវាងរាល់បញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងប្រាសាទដ៏ចំណាស់រាប់រយសតវត្សមួយនេះ។ ប្រជាជនកម្ពុជាបានបង្ហាញខ្លួនជាប្រជាពលរដ្ឋស្នេហាជាតិ ដោយបានធ្វើដំណើរមកកាន់ទីនោះ ដើម្បីធ្វើការបន់ស្រន់សូមអោយប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យរបស់ខ្មែរមួយនេះត្រូវបានដាក់បញ្ជូនទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ (...)
-ប្រាសាទព្រះវិហារៈ អ្នកភូមិរស់នៅតំបន់ ប្រទាញប្រទង់
ប្រជាពលរដ្ឋជាងមួយរយគ្រួសារបានមករស់នៅក្បែរជើងភ្នំប្រាសាទព្រះវិហារ ភាគ ឥសានប្រទេសកម្ពុជា ចម្ងាយប្រមាណ២០០ម៉ែត្រពីព្រំប្រទល់។ ពួកអ្នកស្រុកទាំងនោះត្រូវបានត្រូវអំពាវនាវចូលរួមធ្វើជារណាំងការពារប្រឆាំង នឹងការរំលោភបំពានយកដីធ្លីជាយថាហេតុ របស់ប្រទេសជិតខាង។ ជីវភាពរស់នៅប្រចាំ ថ្ងៃរបស់អ្នកភូមិត្រូវពឹងផ្អែកលើប្រទេសជិតខាងមួយនេះស្ទើរតែទាំងស្រុង។ ប៉ុន្តែ ពួកគេបដិសេធចាកចេញពីតំបន់នេះ បើទោះបីជាគេត្រូវរស់នៅក្នុងភាពភិតភ័យខ្លាចមាន ការបិទច្រកព្រំដែនខុសពេលវេលាក៏ដោយ។
© ចន វីង / Magnum
វិភាគ -ជុំវិញភាពតានតឹងរវាងកម្ពុជា-ថៃ
លោកបណ្ឌិតរ៉ាអ៊ូល ម៉ាកជែនណារ៍ នឹងលើកយកមកបង្ហាញឡើងវិញនូវបញ្ជីកិច្ចព្រមព្រៀង សន្ធិសញ្ញា និងអនុសញ្ញាដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាក្នុងអំឡុងសតវត្សចុងក្រោយនេះ ហើយបើតាមរូបលោក វាបញ្ជាក់ពីអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជានៅលើតំបន់ព្រះវិហារ។ សព្វថ្ងៃ តំបន់ព្រះវិហារនេះកំពុងរងការតវ៉ាមិនសុខចិត្តពីប្រទេសថៃ។ -ប្រាសាទព្រះវិហារ : ចំណុចរសើបរវាងកម្ពុជា និងថៃ
«ក្នុងសំឡេងគាំទ្រ៩ទល់នឹង៣ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិបានប្រកាសថា ប្រាសាទព្រះវិហារតាំងនៅក្នុងដែនដីនៃអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេស កម្ពុជា»។ ៤៦ឆ្នាំក្រោយពីត្រូវបានប្រកាសសាលក្រមរបស់តុលាការអន្តរជាតិ ទីក្រុងឡាអេចុះថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២នេះ នៅតែបន្តបង្កើតបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន និងជម្លោះព្រំដែនរវាងខ្មែរ និងថៃ ខណៈពេលដែលសំណើររបស់កម្ពុជាក្នុងការចុះឈ្មោះប្រាសាទព្រះវិហារ ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូអាចនឹងទទួលបាន ការយល់ព្រម នៅក្នុងពេលជាង២០ថ្ងៃខាងមុខទៀតនេះ។ បន្ទាប់ពីការចរចាដ៏ស្វាហាប់អស់រយៈពេលជាច្រើនខែរវាងភាគីកម្ពុជា និងភាគីថៃមក រដ្ឋាភិបាលប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនេះមិនចង់ចាញ់ប្រៀបគ្នាឡើយ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ ក៏ពួកគេបានយល់ព្រមព្រៀងគ្នាលើយុទ្ធសាស្រ្តមួយដែលត្រូវ អនុម័តដែរ។ ជាផ្លូវការ គឺដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង។
© ចន វីង / Magnum
សម្លេងនិងរូបភាព (២៤-០៧-២០០៨) -ទស្សនីយភាពរូបថតជាសម្លេងស្តីពីជម្លោះព្រំដែនប្រាសាទព្រះវិហារ -ព្រះវិហារ
| 
