| សាលាក្តីខ្មែរក្រហមៈ ដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី ចាកចេញពីសវនាការ ការលើកលែងទោសរបស់ អៀង សារី ត្រូវបានពិនិត្យ |
| ααα ស្ទេហ្វានី ហ្សេ | |
| 02-07-2008 |
កញ្ញា សេង ធារី នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍សង្គម ដែលបានចូលរួមជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីក្នុងសំណុំរឿងទី២ នៅក្នុងសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានចាកចេញពីបន្ទប់សវនាការ នៅព្រឹកព្រលឹម ថ្ងៃពុធ ទី២ ខែកក្កដា បន្ទាប់មានការមិនពេញចិត្តចំពោះការបដិសេធជាលើកទី៣ របស់ចៅក្រមនៃអង្គបុរេជំនុំជម្រះ ដែលមិនអនុញ្ញាតិអោយកញ្ញាឡើងនិយាយ។ កញ្ញាចង់សំណូមពរចៅក្រមអោយពិនិត្យលើសេចក្តីសម្រេចកាលពីថ្ងៃអង្គារឡើងវិញ។ ជាការពិតណាស់ បន្ទាប់ពីកញ្ញាត្រូវបានបដិសេធជាលើកទីមួយ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ កញ្ញាបានបញ្ឈប់ការងារមេធាវីរបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ក្នុងគោលបំណងធ្វើជាតំណាងខ្លួនឯងដោយផ្ទាល់។ បន្ទាប់ពីមានការពិភាក្សា ចៅក្រមបានសម្រេចបដិសេធសំណើរបស់កញ្ញា ដោយមូលហេតុថាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីអាចមានមតិយោបល់បាន តាមរយៈមេធាវីម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។
សេង ធារី និយាយថាគាត់មិនសប្បាយ
នាយិកាវ័យក្មេងរូបនេះបានគូសបញ្ជា្កក់ពីភាពមិនសមហេតុផល ដោយបានពន្យល់ នៅល្ងាចថ្ងៃពុធនេះថា «សេចក្តីសម្រេចរបស់ចៅក្រមកាលពីម្សិលមិញនេះ ដែលបានបដិសេធមិនអោយរូបខ្ញុំឡើងមានយោបល់ មានភាពផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់មូលដ្ឋានដែលបានចែងថាយើងមានសិទ្ធិក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងស្តីពីភាគីម្នាក់នៅក្នុងសវនាការចូលរួមជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី »។ កញ្ញាបានរម្លឹកថា នៅក្នុងសវនាការរបស់នួន ជា កញ្ញាអាចឡើងនិយាយបាន ដោយមិនមាននរណាអះអាងថាការឡើងនិយាយនេះមិនគោរពទៅតាមនីតិវិធីនោះទេ។ «ខ្ញុំធ្លាប់ត្រូវបានគេបិទសេរីភាព មិនអោយបញ្ចេញមតិនៅក្រោមរបបខ្មែរក្រហម ដោយមេដឹកនាំ ដូចជាអៀង សារី (អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៅរបបប៉ុល ពត) ហើយ៣០ឆ្នាំក្រោយមក ខ្ញុំត្រូវបានបដិសេធមិនអោយបញ្ចេញយោបល់ម្តងទៀត ដោយច្បាប់របស់តុលាការ។ ខ្ញុំពិតជាច្របូកច្របល់អស់ហើយ។ វាគឺជារឿងអយុត្តិធម៌។ ខ្ញុំចង់ជឿជាក់ថាតុលាការនឹងពិនិត្យឡើងវិញលើសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួន ព្រោះថាការបដិសេធនេះមិនបានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់តុលាការ ក៏ដូចជានីតិវិធីផងដែរ។ ខ្ញុំចាកចេញពីបន្ទប់សវនាការ ព្រោះបើខ្ញុំបន្តនៅទីនោះទៀត ក៏គ្មានប្រយោជន៍អ្វីដែរ! តើសវនាការនេះមានប្រយោជន៍អ្វី? ខ្ញុំមិនចង់ចូលរួមលេងល្បែងនេះទេ!»
តើការលើកលែងទោសអាចទទួលយកបានដែររឺទេ?
ព្រះរាជក្រឹត្យចុះខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៦ ដែលបានលើកលែងទោសលោក អៀង សារី ត្រូវបានប្រកាស ដោយអាស្រ័យលើច្បាប់ដែលត្រូវបានប្រកាសអោយប្រើប្រាស់កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៤ ដែលបានដាក់ក្រុមខ្មែរក្រហមអោយនៅក្រៅច្បាប់។ ច្បាប់នេះបានកំណត់រយៈពេល៦ខែ ដល់ឧទ្ទាម ដើម្បីទម្លាក់អាវុធ ចូលរួមជាមួយនឹងជួររដ្ឋាភិបាល ហើយរដ្ឋាភិបាលនឹងដកពាក្យបណ្តឹងទាំងអស់ពីពួកគេ ប្រសិនជាពួកគេយល់ព្រមសុំចុះចាញ់នៅក្នុងរយៈពេលកំណត់នេះ។
សហព្រះរាជអាជ្ញាបានវាយតម្លៃថាព្រះរាជក្រឹត្យនេះមិនអាចទទួលយកបាននោះទេ។ សហព្រះរាជអាជ្ញាបានរម្លឹកថា ឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ មិនអាចត្រូវបានលើកលែងទោស ដូចដែលមានចែងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត សហព្រះរាជអាជ្ញាបានបន្ថែមទៀតថាព្រះរាជក្រឹត្យនេះទាក់ទងតែនឹងការវិនិច្ឆ័យរបស់តុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩៧៩ ដែលបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតអៀង សារី ពីបទឧក្រិដកម្ម។ ប៉ុន្តែ តុលាការនេះមិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងលក្ខខណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិស្តីពីការជំនុំជម្រះមួយប្រកបដោយសមធម៌នោះទេ។ មេធាវីរបស់ដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីបានស្នើសុំអោយតុលាការប្រកាស «មោឃៈ» ចំពោះព្រះរាជក្រឹត្យឆ្នាំ១៩៩៦នេះ។
ចំណែកមេធាវីការពារក្តី បានវាយតម្លៃថា ប្រទេសកម្ពុជានៅសម័យកាលនោះ «ពោរពេញដោយភាពជាម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង» ហើយ ការលើកលែងទោសត្រូវបានសម្រេចយ៉ាងស្របច្បាប់ ដោយមានការយល់ព្រមពីសហនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម័យនោះ និងរដ្ឋសភាជាតិ។ លោក Karnavas សហមេធាវីជនជាតិអាមេរិករបស់អៀង សារី បានលើកឡើងម្តងទៀត នៅក្នុងសារណា ពីសំដីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន ដែលបានសន្និដ្ឋានថាការសុំចុះចាញ់របស់អៀង សារី បានធ្វើអោយកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមជិតពីរភាគបីយល់ព្រមចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាល។ «សហព្រះរាជអាជ្ញាចង់អះអាងអោយយើងជឿជាក់ថាការលើកលែងទោសនេះមានលក្ខណៈផ្ទុយនឹងច្បាប់។ ប្រសិនជា ជាមានករណីនេះមែន មានន័យថាយើងកំពុងតែបំផ្លាញលិខិតូបករណ៍សន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសដែលធ្លាប់មានសង្គ្រាមស៊ីវិល»។
លោកមេធាវី Karnavas បានបន្ថែមទៀតថា «នេះមិនមែនភាគីការពារក្តី ជាអ្នកបង្ហាញពីសុពលភាពនៃការលើកលែងទោសនោះទេ»។ អង្គជំនុំជម្រះនឹងត្រូវសម្រេចសេចក្តីទាក់ទិននឹង ការប្រោសព្រះរាជទានទោសដល់អៀង សារីនេះ។
ការពិភាក្សាស្តីពីសមត្ថកិច្ចនិងយុត្តាធិការជុំវិញបញ្ហា «ការលើកលែងទោស» និង«ព្រះរាជទានទោស» ត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយអង្គបុរេជំនុំជម្រះនឹងកាត់សេចក្តីនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ លើបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍របស់មេធាវីអៀង សារី ប្រឆាំងនឹងដីកាឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្នរបស់កូនក្តីរបស់ពួកលោក។ |
