| ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកបញ្ចប់អាណត្តិនៅប្រទេសកម្ពុជា |
| ααα ស្តេហ្វានី ហ្សេ | |
| 25-08-2008 |
ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១២ មេសា ២០០៧ លោកចូសេហ្វ មូសូមឹលី ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា ©John Vink/ Magnum លោក ចួសេហ្វ មូសូមឹលី ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាបានរៀបចំសន្និសីទកាសែតជាលើកចុងក្រោយមួយ នៅរសៀលថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៥ សីហា ដោយបានមានប្រសាសន៍ជាមួយនឹងស្នាមញញឹម ថា «ថ្ងៃនេះ គឺជាថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំ...»។ លោកបានសន្និដ្ឋានចំពោះបេសកកម្មរបស់លោកថា នៅក្នុងអំឡុងរយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះ «ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរមានភាពរីកចម្រើនគួរអោយកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែ យើងនៅមានការងារដែលត្រូវធ្វើជាច្រើនទៀត» «នេះគឺជាការងារមួយដ៏ប្រសើរ»។ លោកបានអោយដឹងថា ទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សមិនអាចផ្លាស់ប្តូរអោយបានល្អប្រសើរក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានឆ្នាំនោះទេ។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកបានសង្កត់ធ្ងន់ពីបរិយាកាសនយោបាយល្អនៅប្រទេសកម្ពុជា «ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ច្រើន» ស្ថេរភាពល្អប្រសើរជាងមុន។ លោកមានពាក្យមួយម៉ាត់ថា «ប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែបើកចំហរជាងមុន ឆ្ពោះទៅរកប្រជាធិបតេយ្យ»។
នៅក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយនៃបេសសកម្មរបស់លោកនៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា លោកមិនបានធ្វើការប្រកាសអ្វីធំដុំនោះទេ។ លោកគ្រាន់តែបានលើកឡើងពីចំណងមិត្តភាព និងនយោបាយដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបានប្រកាសនៅពេលចាប់ផ្តើមសន្និសីទកាសែតថា «ខ្ញុំមានការលំបាក ដែលមិនអាចនិយាយបានថាខ្ញុំមានក្តីសង្ឃឹមទាំងស្រុងលើអនាគតប្រជាជនកម្ពុជា»។
ជំនួយសម្រាប់ អ.វ.ត.ក ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ?
ទាក់ទិននឹងបញ្ហានៃអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា (អ.វ.ត.ក) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម លោកចូសេហ្វ មូសូមឹលី បានរម្លឹកថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបដិសេធគាំទ្រដោយផ្ទាល់ចំពោះប្រព័ន្ធតុលាការមួយនេះ អស់រយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការវាយតម្លៃថាតុលាការនេះ គឺជា «តុលាការយុត្តិធម៌មួយពិតប្រាកដ» រឺមួយគ្រាន់តែជា «តុលាការក្លែងក្លាយ»។
«លោកបានទទួលស្គាល់ថា តុលាការមានការវិវត្តន៍យឺត ប៉ុន្តែ អ្វីៗបានធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅរកទិសដៅដ៏ត្រឹមត្រូវ […]។ អ្នកការទូតរូបនេះបានមានប្រសាសន៍ថា «នៅមានបញ្ហាមួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយខាងផ្នែករដ្ឋបាល ប៉ុន្តែ មិនមែនខាងផ្នែកតុលាការនោះទេ»។ លោកបានអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងត្រៀមនឹងផ្តល់ជំនួយសម្រាប់ អ.វ.ត.ក ដោយផ្ទាល់ ល្គឹកណាភាគីកម្ពុជានៅក្នុងតុលាការបានបង្ហាញពីឆន្ទះរបស់ខ្លួន ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។
សហរដ្ឋអាមេរិក «ចាប់ផ្តើមទទួលស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជា»
លោកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកបានគូសបញ្ជាក់ថា ការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយប្រទេសកម្ពុជាអាចបកស្រាយពីករណីទាំងនេះបាន។ តួយ៉ាង គណៈប្រតិភូសហគ្រិនជនជាតិអាមេរិកចំនួនបួនបានធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងអំឡុងរយៈពេល១៨ខែចុងក្រោយនេះ។ លោកបាននិយាយលេងអំពីការលំបាកដែលប្រជាជនអាមេរិកត្រូវកំណត់ទីតាំងប្រទេសកម្ពុជានៅលើផែនទីមួយ។ «នៅពេលខ្ញុំកាន់មុខតំណែងនេះនៅប្រទេសកម្ពុជា សមាជិកគ្រួសាររបស់ខ្ញុំមួយចំនួនគិតថាខ្ញុំទៅធ្វើការនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក!»។
ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅក្នុងអាណត្តិរបស់លោក ទំនាក់ទំនងយោធារវាងប្រទេសកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើតមានឡើងវិញ ក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូច ប៉ុន្តែ បានអភិវឌ្ឍន៍ទៅមុខៈ អំណោយជាឧបករណ៍ និងការបណ្តុះបណ្តាលក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវករ លើចំណុចសំខាន់ៗ។ ការចាប់ផ្តើមឡើងវិញនេះត្រូវបានផ្តួចផ្តើមគំនិតដោយអគ្គរដ្ឋទូតមុន ប៉ុន្តែ មិនអាចសម្រេចបាននៅក្នុងអាណត្តិរបស់គាត់ ដោយមូលហេតុថាប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងលំដាប់ «ដ៏អាក្រក់បំផុត» សម្រាប់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស ដែលចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។
អ.ស.ប គឺជាជម្រើសចុងក្រោយសម្រាប់វិធានការណ៍ដោះស្រាយជម្លោះនៅព្រះវិហារ
លោកចូសេហ្វ មូសូមឹលី បានសង្កត់ធ្ងន់សារជាថ្មីស្តីពីសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសថៃ ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ តាមរយៈការចរចាទ្វេភាគី។ «ប្រទេសទាំងពីរត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយគ្នា ដោយគ្មានអន្តរាគមន៍ពីអ្នកទីបី ដោយមិនត្រូវប្តឹងផ្តល់ទៅកាន់តុលាការ ព្រោះភាគីទាំងសងខាងមិនអាចរស់នៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នានោះទេ ពួកគេគឺជាប្រទេសជិតខាងនឹងគ្នា! ពួកគេត្រូវរស់នៅអាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក។ នៅក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ខ្ញុំគិតថាបញ្ហានេះអាចនឹងត្រូវបានដោះស្រាយ ដោយគ្មានអន្តរាគមន៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ»។
ដោយឡែក ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក បានលើកឡើងពីអ្វីដែលព្រះរាជាណាចក្រទាំងពីរត្រូវឆ្លៀតឱកាសធ្វើ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះនៅតាមព្រំដែន រួមទាំងជម្លោះនៅតាមតំបន់ព្រំដែនសមុទ្រដែលសំបូរទៅដោយអ៊ីដ្រូកាបូន ហើយទីនោះគឺជាតំបន់មួយដែលអាស៊ានអាចនឹងចូលរួមជជែកវែកញែក។ «សតវត្សទី២១ បញ្ហាទឹកដីលែងកើតមានទៀតហើយ»។
អ្នកការទូតរូបនេះបានកោតស្ញប់ស្ញែងចំពោះចរិកអំណត់អត់ធ្មត់ និងសេចក្តីក្លាហានរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅក្នុងបញ្ហាជម្លោះរឿងប្រាសាទព្រះវិហារនេះ ដែលមិនបានបង្កជាអំពើហឹង្សា។
ការព្រួយបារម្ភ
ទោះបីជាលោកចូសេហ្វ មូសូមឹលី បានសំដែងសោមនស្សរីករាយថាប្រទេសកម្ពុជាបានបង្កើតទំនាក់ទំនងបន្តិចម្តងៗជាមួយនឹងប្រទេសក្នុងពិភពលោក ដូចជាបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់មួយចំនួនក៏ដោយ ក៏លោកបានអំពាវនាវអោយមានការប្រុងប្រយ័ត្នអោយបានខ្ពស់បំផុត។ «គេត្រូវដឹងថាតើថវិកាទៅឯណា»។ ដោយសារធ្លាប់មានបទពិសោធកាលពីអតីតកាល លោកអគ្គរដ្ឋទូតបានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនជាជនជាតិចាមដែលកាន់សាសនាឥស្លាមនៅប្រទេសកម្ពុជាមានចរិកស្លូតត្រង់ និងជាប្រជាជនក្រីក្រ នោះរបបនៃអ្នកកាន់សាសនាជ្រុលនិយមអាចនឹងចូលមកទំនាក់ទំនងជាមួយពួកគេបាន ក្រោមរូបភាពជាការផ្តល់ជំនួយ។
ក្រៅពីនេះ លោកបានរម្លឹកពីការព្រួយបារម្ភ«ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ» ថារដ្ឋាភិបាលរបស់លោកធ្លាប់បានបង្កើតអោយមានកិច្ចការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា និងបន់ស្រន់ដើម្បីធ្វើអោយ ប្រទេសកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិកមានទំនាក់ទំនងការទូតយ៉ាងស្អិតរមួតនឹងគ្នា។ លោកមានប្រសាសន៍ដោយសង្ឃឹមថាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកក្រោយអាចនឹងជួបជាមួយនឹងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន។
ឯកអគ្គរដ្ឋទូតដែលនឹងកាន់តំណែងបន្តពីលោកចូសេហ្វ មូសូមឹលី ត្រូវបានជ្រើសតាំង ប៉ុន្តែមិនមានកាលបរិច្ឆេទណាមួយបានបញ្ជាក់អោយដឹងនោះទេ ចំណែកការចូលកាន់តំណែងនៅប្រទេសកម្ពុជា អាចនឹងចាប់ផ្តើមនៅខែក្រោយ។
|
