| នៅសល់រយៈ៤ខែមុនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ត អង្គការសង្កេតការណ៍ការបោះឆ្នោត និងការពារសិទ្ធិមនុស្សនានាបានបង្ហាញក្តី បារម្ភរបស់ខ្លួនដូចគ្នាៗទៅនឹងគណបក្សប្រឆាំង។ បណ្តាអង្គការ-សមាគម ទាំងនេះបានរិះគន់ពីការកើនឡើងនៃការគាបសង្កត់របស់គណបក្សកាន់អំណាចទៅលើគូប្រជែងរបស់ខ្លួន។
ការចាប់ខ្លួន ទាក់ទងនឹងបញ្ហានយោបាយ
បន្ទាប់ពីអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស អ្នកសង្កេតការណ៍បោះឆ្នោតជាច្រើន ដូចជាអង្គការខុមហ្រ្វែល និកហ្វិក និងគណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្មនៃអង្គការ-សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា(Chrac) ដែលជាសម្ព័ន្ធអង្គការ-សមាគមមិនមែនរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុកចំនួន២១ បានលើកយកឧទាហរណ៍នៃការចាប់ខ្លួនមេឃុំម្នាក់មកពីគណបក្សសម រង្ស៊ី ឈ្មោះទួត សារ៉ន នាថ្ងៃ១៨ មីនា ដើម្បីបង្ហាញពីក្តីបារម្ភរបស់ពួកគេនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៧ មីនា។ យោងតាមការអង្កេតរបស់គណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្មនៃអង្គការ-សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ការចាប់ខ្លួននេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយពុំមានបង្ហាញដីកានាំខ្លួន និងការស៊ើបអង្កេតច្បាស់លាស់នោះទេ។ គណៈកម្មាធិការនេះបានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា សមាជិកគណបក្សសម រង្ស៊ីបីរូបផ្សេងទៀតក៏កំពុងត្រូវអាជ្ញាធរស្វែងរកចាប់ខ្លួនដែរនៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ។ អង្គការ-សមាគមទាំងនេះស្នើអោយបើកការស៊ើបអង្កេត«អព្យាក្រិត និងមិនលម្អៀង»មួយទៅលើករណីនេះ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាអោយការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខប្រព្រឹត្តិទៅប្រកបដោយសមភាព និងគ្មានអំពើហិង្សាធ្ងន់ធ្ងរ។ ការរារាំងសកម្មភាពនយោបាយ
បើយោងតាមអង្គការ-សមាគមខាងលើដដែល គណបក្សសម រង្ស៊ី គណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស គណបក្សនរោត្តម រណឫទ្ធិ និងគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច បានអះអាងថា ពួកគេត្រូវបានអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានធ្វើការរំខាន និងរារាំងក្នុងការធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ ដូចជាបង្កការរំខានការប្រជុំ ឬក៏ការទម្លាក់ស្លាកសញ្ញាគណបក្សជាដើម។ ឧប្បត្តិហេតុនេះភាគច្រើនគឺកើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ខេត្តតាកែវ កំពង់ឆ្នាំង តាកែវ និងកំពង់ធំ។លោកទេព នីថា អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប ) បានរម្លឹកថា ៖ «គណបក្សទាំងនេះបានចុះឈ្មោះនៅក្រសួងមហាផ្ទៃពិតមែន ប៉ុន្តែមិនមែនបានន័យថាពួកគេអាចដាក់ស្លាកសញ្ញានៅកន្លែងណាក៏បាននោះទេ! ការដាក់ស្លាកសញ្ញានៅទីកន្លែងសាធារណៈគឺត្រូវការសុំសេចក្តីអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន»។ លោកសម រង្ស៊ី បានមានប្រសាសន៍កាលពីថ្ងៃអាទិត្យនេះថា ៖ «គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងថាការចាប់ខ្លួន និងការបំភិតបំភ័យទាំងនេះគឺជាចរិតលក្ខណៈនយោបាយ។ ដូច្នេះហើយបានជាយើងជំរុញអោយសហគមន៍អន្តរជាតិមកធ្វើការអង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត ដើម្បីបញ្ចៀសការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត និងការគាបសង្កត់គ្រប់រូបភាពទៅលើសកម្មជនគណបក្សសម រង្ស៊ី»។ លោកអះអាងថា ការគំរាមកំហែងទាំងនេះកាន់តែជួយជំរុញអ្នកបោះឆ្នោតអោយគាំទ្រគណបក្សសម រង្ស៊ីថែមទៀតប៉ុណ្ណោះ។ ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិនៅក្រៅសង្វៀន
រឿងក្តីរបស់អតីតប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅមិនទាន់រកដំណោះស្រាយបាននៅឡើយទេរហូតមកដល់ពេលនេះ។ បន្ទាប់ពីត្រូវបានទទួលការកាត់ទោសកំបាំងមុខកាលពីថ្ងៃទី១៣ មីនា ២០០៧ អោយជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល១៨ខែ និងពិន័យជាទឹកប្រាក់ចំនួន១៥០ ០០០ដុល្លារជាសំណងជំងឺចិត្តនិងការខូចខាត ពីបទរំលោភលើសេចក្តីទុកចិត្តទាក់ទងនឹងការលក់ទីស្នាក់ការគណបក្សចាស់ ព្រះអង្គម្ចាស់បាននិរទេសព្រះកាយដោយអង្គឯងទៅបរទេស។ ព្រះអង្គបានដឹកនាំគណបក្សថ្មីរបស់ព្រះអង្គ គឺគណបក្សនរោត្តម រណឫទ្ធិ ពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ គណបក្សថ្មីនេះក៏បានចូលរួមការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់កាលពីខែមេសា ២០០៧ផងដែរ។ អ្នកតំណាងសង្គមស៊ីវិលអំពាវនាវអោយរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដើម្បីអោយព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិ អាចចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនាខែកក្កដាខាងមុខ ក្នុងនាមជាបេក្ខជនមួយរូប និងដើម្បីអោយគោលការណ៍ពហុបក្សត្រូវបានគេគោរព។ បរិបទនយោបាយមានភាពរង្គោះរង្គើ
អ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើនបានអបអរសាទរចំពោះដំណើរការដ៏ល្អនៃការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់កាលពីឆ្នាំមុន ថាជាការបោះឆ្នោតដែលប្រព្រឹត្តិទៅបានយ៉ាងរលូនជាងគេ និងមានអំពើហិង្សានយោបាយតិចជាងគេនៅក្នុងប្រវត្តិនយោបាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ការអបអរសាទរនេះប្រហែលជាមិនអាចកើតមានជាថ្មីទៀតទេ។ សូម្បីលោកទេព នីថា ផ្ទាល់ក៏បានអះអាងពីកង្វល់របស់លោកអំពីសង្គ្រាមដ៏ខ្លាំងក្លារវាងបណ្តាគណបក្សមានអាសនៈនៅក្នុងរដ្ឋសភាដែរ ដែលបើតាមរូបលោក គឺដើម្បីលួចសមាជិក និងសកម្មជនគ្នាទៅវិញទៅមក។ លោកអគ្គលេខាធិការ គ.ជ.ប បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖ «ខ្ញុំអំពាវនាវសូមអោយគណបក្សទាំងអស់បង្ហាញពីចាស់ទុំផ្នែកនយោបាយរបស់ខ្លួនក្នុងការអត់ឱនអោយគ្នា និងគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ ក៏ដូចជាច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតផងដែរ ដើម្បីបញ្ចៀសហេតុការណ៍ដែលអាចធ្វើអោយប្រជាជនមានការភ័យខ្លាច»។ លោកគូសបញ្ជាក់ទៀតថា ស្ថាប័នរបស់លោកកំពុងធ្វើការជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីធ្វើអោយស្ថានការណ៍ល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ការបែកបាក់នៃបក្សប្រឆាំង?
អំឡុងពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានអូសទាញមនុស្សសំខាន់ៗមួយចំនួនពីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និង គណបក្សសម រង្ស៊ី។ គណបក្សរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែននេះសង្ឃឹមប្រាកដណាស់ថា ខ្លួនច្បាស់ជាឈ្នះទាំងស្រុង ដោយសារការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលចាប់ពីពេលនេះតទៅ អាចអនុញ្ញាតអោយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីជាមួយនឹងសំឡេងគាំទ្រពីតំណាងរាស្រ្តចំនួន៥០%បូក១ មិនមែន២ភាគ៣ ដែលតម្រូវអោយគេបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះដូចមុនទៀតឡើយ។ អ្នកមួយចំនួនបានចាប់ផ្តើមរិះគន់ពីការរអិលទៅរកលទ្ធិផ្តាច់ការ។ អង្គការឃ្លាំមើលអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស បានសរសេរនៅក្នុងរបាយការណ៍ថ្មីចុងក្រោយរបស់ខ្លួនដែលចេញផ្សាយនៅខែកុម្ភៈ ថា«អំឡុងពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រព័ន្ធនយោបាយមានរូបភាពកាន់តែដូចឡើងៗនឹងរបបបក្សតែមួយ ហើយនយោបាយនេះមានផលប៉ះពាល់មិនអាចប្រកែកបានទៅលើនយោបាយប្រឆាំង និងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ»។ របាយការណ៍នេះបានបន្ថែមទៀតថា «បើតាមអ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើន បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលកំពុងធ្វើនយោបាយមួយ គឺមានគោលដៅរក្សាអំណាចតាមគ្រប់មធ្យោបាយ»។
ការបោះឆ្នោតសភាលើកទី៤នៅកម្ពុជា
ពីថ្ងៃទី២៨ មេសា ដល់ថ្ងៃទី១២ឧសភា : ការចុះបញ្ជីឈ្មោះគណបក្សនយោបាយនៅគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។
ពីថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា : យុទ្ធនាការនៃការឃោសនាបោះឆ្នោត
ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា : ថ្ងៃបោះឆ្នោត
ចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា : ជាង៨លាននាក់។
ការបោះឆ្នោតមុនៗ
លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០០៣
-គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា : ៤៧,៣៥% នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប (៧៣អាសនៈនៅរដ្ឋសភា)
-គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច : ២០,៧៥%នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប (២៦អាសនៈ)
-គណបក្សសម រង្ស៊ី : ២១,៨៧%នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប (២៤អាសនៈ)
លទ្ធផលបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០០៧
- គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា : ៧០,៥% នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប
- គណបក្សសម រង្ស៊ី : ២៣,៤%នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប
- គណបក្សនរោត្តម រណឫទ្ធិ : ៣,៧%នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប
- គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច : ២,៤នៃសំឡេងឆ្នោតសរុប | 
