|
ទទួលព័ត៌មានតាមអ៊ីមែល
សូមលោកអ្នកទទួលអត្ថបទថ្មីៗ តាមរយៈទូរសាអេឡិចត្រូនិច
|
| ប្រាសាទព្រះវិហារ : ចំណុចរសើបរវាងកម្ពុជា និងថៃ |
| ααα ដួង សុខា និងឡូរ៉ង់ ឡឺហ្គូអង់វិក | | | 16-06-2008 |  ព្រះវិហារ (ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា) ថ្ងៃទី៩ មីនា ២០០៨៖ ជារៀងរាល់ថ្ងៃភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ១០០នាក់ បានចូលមក ទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារ តាមប្រទេសថៃ © John Vink / Magnum «ក្នុងសំឡេងគាំទ្រ៩ទល់នឹង៣ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិបានប្រកាសថា ប្រាសាទព្រះវិហារតាំងនៅក្នុងដែនដីនៃអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា»។ ៤៦ឆ្នាំក្រោយពីត្រូវបានប្រកាសសាលក្រមរបស់តុលាការអន្តរជាតិទីក្រុងឡាអេចុះថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២នេះ នៅតែបន្តបង្កើតបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន និងជម្លោះព្រំដែនរវាងខ្មែរ និងថៃ ខណៈពេលដែលសំណើររបស់កម្ពុជាក្នុងការចុះឈ្មោះប្រាសាទព្រះវិហារទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូអាចនឹងទទួលបានការយល់ព្រម នៅក្នុងពេលជាង២០ថ្ងៃខាងមុខទៀតនេះ។ បន្ទាប់ពីការចរចាដ៏ស្វាហាប់អស់រយៈពេលជាច្រើនខែរវាងភាគីកម្ពុជា និងភាគីថៃមក រដ្ឋាភិបាលប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនេះមិនចង់ចាញ់ប្រៀបគ្នាឡើយ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ ក៏ពួកគេបានយល់ព្រមព្រៀងគ្នាលើយុទ្ធសាស្រ្តមួយដែលត្រូវអនុម័តដែរ។ ជាផ្លូវការ គឺដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង។
ភាពតានតឹងពុះកញ្រ្ជោលជាថ្មី
«ខាវព្រះវិហាន» : បច្ចុប្បន្ន ប្រជាពលរដ្ឋថៃឮគេនិយាយតែពីឈ្មោះនេះ ដែលជាមានន័យជាខ្មែរថាព្រះវិហារ។ ពីមុន ពួកគេកម្របានឮណាស់។ តាមពិតទៅ ប៉ុន្មានខែមកនេះ សារព័ត៌មានថៃបានចុះផ្សាយជារៀងរាល់ថ្ងៃពីសេចក្តីប្រកាសរបស់អាជ្ញាធរ និងភាពតានតឹងរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរជុំវិញសំណុំរឿងដ៏រសើបនៃការដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។
សម្តីឆ្លងឆ្លើយគ្នាបានចាប់ផ្តើមឡើងនៅខែកុម្ភៈ ២០០៨ បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាបានដាក់ឯកសារថ្មីនៃការចុះប្រាសាទហិណ្ឌូមួយនេះទៅក្នុងបញ្ជីដ៏ល្បីល្បាញរបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅទីក្រុងប៉ារីស។ កម្ពុជាបានបំពេញសំណុំបែបបទពេញលេញអស់ហើយ រួចបញ្ជូនទៅតាមពេលកំណត់ ហើយស្ថាប័នអង្គការសហប្រជាជាតិមួយនេះក៏បានទទួលយក។ ប៉ុន្តែដំណើរការមិនទាន់បញ្ចប់សព្វគ្រប់ទេ ព្រោះប្រទេសថៃជិតខាងនៅតែធ្វើការបន្តទាមទារការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាលើតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារនេះ។
លោកផៃ ស៊ីផាន់ អ្នកនាំពាក្យរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ដែលកាន់សំណុំរឿងនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងនាមជាម្ចាស់ប្រាសាទព្រះវិហារ យើងមានសិទ្ធិពេញទីក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ច និងដាក់ពាក្យ»។ ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់ថ្ងៃនេះ ការប្រឆាំងពីភាគីប្រទេសថៃគឺគ្រប់គ្រាន់អាចធ្វើអោយបំណងរបស់កម្ពុជាបរាជ័យបាន។ គួររម្លឹកថា ការដាក់បេក្ខភាពប្រាសាទព្រះវិហារលើកទី១គឺធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០០៥។
«ដីប៉ុនមេដៃក៏មិនអាចបាត់ដែរ»
តាំងពីខែកុម្ភៈមក សេចក្តីប្រកាសជាច្រើនបានធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសតាមរយៈសំឡេងរបស់លោក នុបប៉ាឌុន ប៉ាតាម៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ។ ថ្ងៃទី១០ មេសា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថៃរូបនេះបានបញ្ជូនលិខិតតវ៉ាជាផ្លូវការមួយ ទៅកាន់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅទីក្រុងបាងកក ប្រឆាំងនឹងការបញ្ជូន«ទាហាន និងនគរបាល»កម្ពុជាទៅក្នុងតំបន់តវ៉ាស្ថិតនៅជើងប្រាសាទព្រះវិហារ ។ ក្រោយមកបន្តិច លោកមានប្រសាសន៍ជាសាធារណៈថា ប្រទេសថៃនឹង«មិនប្រគល់ដីរបស់ខ្លួនប៉ុនមេដៃអោយកម្ពុជាឡើយ»។
ចំណែកឯភាគីកម្ពុជាវិញ សេចក្តីប្រកាសជាផ្លូវការមានតិចតួចណាស់។ អាជ្ញាធរគ្រាន់តែធ្វើការរម្លឹកពីអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនទៅលើប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលមានការទទួលស្គាល់តាំងពីឆ្នាំ១៩៦២មក។ លោកហង្ស សុទ្ធ អគ្គនាយកនៃអាជ្ញាធរជាតិនៅព្រះវិហារ បានពន្យល់ថា វត្តមានរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅប្រាសាទព្រះវិហារ? វាគ្រាន់តែជាការយល់ច្រលំប៉ុណ្ណោះ។ បុរស ស្ត្រីស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានទាំងនេះដើរទស្សនាប្រាសាទ ដោយឆ្លៀតពេលពិធីបើកសម្ពោធន៍ការដ្ឋានផ្លូវថ្នល់ថ្មីភ្ជាប់ពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារទៅកាន់ប្រាសាទ ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេចហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី៥ មេសា...។ ចុះការរៀបចំពិព័រណ៍ជាលើកទី១ស្តីពីបណ្ណសារ និងឯកសារទាក់ទងនឹងប្រាសាទព្រះវិហារ ដាក់បង្ហាញនៅទីក្រុងភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៥ ខែមិថុនា នាឱកាសខួប៤៦ឆ្នាំនៃការសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិវិញ? ចំពោះពិព័រណ៍នេះ វាគ្រាន់តែព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលមានលក្ខណៈអហិង្សា អប់រំ និងវប្បធម៌ ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលដ៏សាមញ្ញមួយ គឺមូលនិធិគាំទ្រអរិយធម៌ខ្មែរ ហើយប្រព្រឹត្តទៅក្រោមក្រសែភ្នែកឃ្លាំមើលរបស់អាជ្ញាធរក្រុងភ្នំពេញប៉ុណ្ណោះ...
ការចរចារផ្នែកការទូត
សេចក្តីប្រកាស និងការប្រកាសតាមឧគ្ឃោសនស័ព្ទ ទោះផ្លូវការឬមិនផ្លូវការ បានក្លាយជាប្រធានបទនៃការចរចាគ្នានៅលើតុរបស់អ្នកការទូត។ គណៈប្រតិភូដឹកនាំដោយលោកវិរក្សាឌី ហ្វុត្រាគុណ លេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ក្រសួងការបរទេសថៃ និងលោកសុខ អាន រដ្ឋមន្រ្តីទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានជួបប្រជុំគ្នាយ៉ាងយូរកាលពីថ្ងៃទី៦ ឧសភា នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ នៅថ្ងៃទី២២ ឧសភា លោកសុខ អាន បានធ្វើការពិភាក្សាជាមួយលោកនុបប៉ាឌុន ប៉ាតាម៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ និងអ្នកតំណាងជាច្រើនរបស់អង្គការយូណេស្កូនៅទីក្រុងប៉ារីស។ នៅទីបំផុត កិច្ចចរចាលើកនេះបានធ្វើអោយកម្ពុជាទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសថៃក្នុងការចុះឈ្មោះប្រាសាទព្រះវិហារទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោក។ ជាការដោះដូរ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាសន្យាដាក់ពាក្យសុំពាក់ព័ន្ធតែនឹងតួប្រាសាទប៉ុណ្ណោះ គ្មានបរិវេណជុំវិញទេ ហើយស្នើគំនូរកំណត់នៃតំបន់ដែលទទួលបានការការពារពីអង្គការសហប្រជាជាតិ។
គំនូកំណត់
កម្ពុជាបានរក្សាពាក្យសន្យារបស់ខ្លួននាថ្ងៃទី៥ មិថុនា ដោយបានបញ្ជូនគំនូមួយទៅភាគីថៃដើម្បីពិនិត្យមើល និងកែតម្រូវ។ នៅក្នុងប្លង់នេះគឺរួមបញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយបើតាមលោកផៃ ស៊ីផាន់ គឺមានបញ្ចូលបរិមាត្រប្រវែង«៣០ម៉ែត្រជុំវិញខឿនប្រាសាទ» មិនមែន៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េដូចនៅក្នុងឯកសារដំបូងនោះទេ។ ការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្រ្តនេះត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជាចាត់ទុកថាជាជំហានថ្មីមួយទៀតឆ្ពោះទៅកាន់ការចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីដ៏មានតម្លៃរបស់យូណេស្កូ មិនមែនជាការដើរថយក្រោយទេ។ អ្នកនាំពាក្យរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះគូសបញ្ជាក់ថា៖ «នៅក្នុងដំណាក់ការទី១ យើងត្រូវការអោយប្រាសាទនេះបានចុះឈ្មោះចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកសិន។ នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាជាមួយអង្គការយូណេស្កូ នៅទីក្រុងប៉ារីស យើងមិនអាចនិយាយពីបញ្ហាព្រំដែនទេ»។
លោកមឿង សុន ប្រធានមូលនិធិគាំទ្រអរិយធម៌ខ្មែរ និងជាប្រធានសមាគមក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍កម្ពុជា បានអបអរសាទរថា៖ «នេះគឺជាយុទ្ធសាស្រ្តដ៏ឆ្លាតវៃរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ប្រសិនជាយើងចង់ដោះស្រាយបញ្ហាទាំងពីរ [ការចុះឈ្មោះប្រាសាទព្រះវិហារ និងគំនូសព្រំដែន] វាអាចត្រូវការពេលយូរ។ សម្រាប់ពេលនេះ ចុះឈ្មោះប្រាសាទសិន។ បញ្ហាព្រំដែន យើងនឹងដោះស្រាយពេលក្រោយ។ ធ្វើបែបនេះ យើងអាចអភិវឌ្ឍតំបន់នោះបាន។ ប្រសិនបើវានៅតែមិនទាន់មានឈ្មោះនៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោក វាអាចចោទបញ្ហាលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងប៉ះពាល់ដល់ការអភិរក្សប្រាសាទ»។
«សំណុំរឿងដ៏រសើប»
តើកម្ពុជាគូរប្លង់ថ្មីដែលត្រូវបានដាក់បង្ហាញចន្លោះពីថ្ងៃទី២ និងទី១០ កក្កដា នាឱកាសកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មាធិការបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកនៅទីក្រុងកេប៊ិក ដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានអ្វី? តើអាចមានផលវិបាកអ្វីខ្លះលើការចរចាពីបញ្ហាព្រំដែននាពេលខាងមុខ? វាជារឿងមួយពិបាកដឹងណាស់។ លោកវ៉ា គឹមហុង ប្រធានគណៈកម្មាធិការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា ព្រមានទុកជាមុនថា៖ «វាគឺជាសំណុំរឿងដ៏រសើបខ្លាំងណាស់»។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «គេគួរតែកុំធ្វើអ្វីដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ»។ លោកមិនអធិប្បាយអ្វីអោយច្រើនជាងនេះទៀតទេ។ ទាំងលោកទី យ៉ាត ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រាសាទព្រះវិហារ ទាំងលោកជុច ភឿង ទីប្រឹក្សាស្ថាប័ននេះ និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌ រួមទាំងស្ថានទូតថៃប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ សុទ្ធតែមិនចង់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយពីបញ្ហានេះទេ។
យោងតាមសារព័ត៌មានភាសាអង់គ្លេស បាងកកប៉ុស្តិ៍ និងឌឺណេសិន(The Nation) គំនូថ្មីដែលនឹងត្រូវទទួលយកដោយរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ សាម៉ាក់ ស៊ុនដារ៉ាវី ក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខនេះ មិនបានរម្ងាប់ការប្រឆាំងដ៏ខ្លាំងក្លាពីសំណាក់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានទេ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីការដាក់ឯកសារនេះ លោកអាឡុងកន ពន្លាប៊ុត មកពីគណបក្សប្រឆាំងនៅក្នុងប្រទេសថៃ បានរិះគន់អំពី«ការក្បត់ជាតិ» និង«ការលក់អធិបតេយ្យជាតិរបស់ថៃ» ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ការគាំទ្រសំណើរបស់កម្ពុជា ប្រទេសថៃនឹងបាត់បង់សិទ្ធិទាមទារការគ្រប់គ្រងលើប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយបាត់បង់ឱកាសក្នុងការតវ៉ាលើសេចក្តីសម្រេចនាឆ្នាំ១៩៦២ដែល«មានភាពអយុត្តិធម៌ និងគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ»...។
អំណះអំណាងនេះត្រូវបានលើកយកមកនិយាយបន្តដោយក្រុមយោធាមួយចំនួន។ រហូតទាល់តែលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបានក្រើនរម្លឹកដល់មន្ត្រីយោធាថា មានតែរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះដែលមានសមត្ថកិច្ចនិយាយទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងទាក់ទងនឹងប្រាសាទព្រះវិហារនេះ...។
គំនិតបង្កប់ពីក្រោយ គឺប្រេងកាត?
គឺប្រាសាទ និងគ្មានអ្វីផ្សេងទៀតទេ : បច្ចុប្បន្នភាគីទាំងពីរហាក់បានឆ្លើយឆ្លងគ្នាយ៉ាងរលូន ប៉ុន្តែបញ្ហាក្នុងការព្រមព្រៀងគ្នាលើសំណុំរឿងនេះ បើទោះជាបានដោះស្រាយរួចតាំងពី៤ទសវត្សហើយក៏ដោយ ក៏នៅតែត្រូវមានកិច្ចពិភាក្សាវែងឆ្ងាយទៀតដែរនាពេលខាងមុខ។ ក្រៅពីការកំណត់ព្រំដែនដីគោក ដែលក្រុមចម្រុះមួយកំពុងធ្វើចាប់តាំងពីការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នានៅឆ្នាំ២០០០មក បញ្ហានៅសល់ដែលត្រូវដោះស្រាយ គឺភាពមិនចុះសម្រុងគ្នាទាក់ទងនឹងព្រំដែនសមុទ្រ និងប្រេងកាត។ គណបក្សបក្សប្រឆាំងរបស់ថៃបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលខ្លួនថាបានបោះបង់ប្រាសាទព្រះវិហារដ៏ពិសិដ្ឋ ជាថ្នូរនឹងការទទួលបានសម្បទានលើឧស្ម័ន និងប្រេងកាត ដែលអាចនឹងប្រគល់អោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីបណ្តេញពីតំណែង ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា។ ប៉ុន្តែអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ក្នុងការចោទប្រកាន់នេះបានធ្វើការបដិសេធ ហើយទាំងមន្ត្រីកម្ពុជា ទាំងមន្រ្តីថៃ បានប្រកាសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា គ្រប់សំណុំរឿងទាំងអស់នេះគឺគ្មានអ្វីពាក់ព័ន្ធគ្នាទេ។ រវាងបេតិកភ័ណ្ឌផ្នែកសាសនា និងទេសចរណ៍ រវាងជាតិនិយម និងប្រេងកាត : តាមពិតទៅ ទាំងអស់នេះគឺប្រៀបបីដូចការច្របល់បញ្ចូលគ្នាដ៏គ្រោះថ្នាក់។ |
|
Cet e-mail est protΓ©gΓ© contre les robots collecteurs de mails, votre navigateur doit accepter le Javascript pour le voir
|
