គ្រូពេទ្យចិត្តសាស្រ្តកំពុងព្យាបាលជនរងគ្រោះពីរបបខ្មែរក្រហមម្នាក់ដែលមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត
©John Vink / Magnum ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងភូមិមួយនាខេត្តស្ទឹងត្រែងដែលរស់នៅប្រជុំគ្នាក្នុងព្រៃ បានសម្រេចចិត្តបំពេញទម្រង់បែបបទនៃពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងអតីតមេដឹកនាំរបបខ្មែរក្រហម។ ប៉ុន្តែ ការលើកយករឿងរ៉ាវដ៏សែនវេទនាដែលលាក់កប់ទុកក្នុងការចងចាំរបស់ពួកគេយ៉ាងស៊ីជម្រៅ មកនិយាយសើរើម្តងទៀត អាចនឹងធ្វើអោយស្នាមរបួសរបស់ពួកគេកាន់តែឈឺផ្សារថែមទៀត ហើយជួនកាល ពួកគេស្ទើរតែនិយាយមិនរួចអំពីព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ខ្មៅងងឹតនេះទៀតផង។
អ្នកភូមិអូរស្វាយ នៅតែមានឆន្ទះចង់និយាយប្រាប់រាល់គ្នាអោយបានដឹងលឺ នៅក្នុងនីតិវិធីតុលាការខ្មែរក្រហមជាប្រវត្តិសាស្រ្តដែលកំពុងតែមានដំណើរការនេះ។ ពួកគេបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការចូលខ្លួនមកពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងរឿងក្តីនេះ ដូចគ្នានឹងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងភូមិផ្សេងទៀតនាខេត្តស្ទឹងត្រែង។ អ្នកភូមិទាំងនោះបានសំដែងនូវការព្រួយបារម្ភខ្លាចខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាច្រើនពេក ក្នុងការចុះឈ្មោះដាក់ពាក្យបណ្តឹងនេះ។ អ្នកភូមិម្នាក់បានរៀបរាប់ទាំងអួលដើមកថា «យើងមានការខឹងសម្បារជាខ្លាំង ពេលដែលបានសា្តប់វិទ្យុលឺអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមប្រកាសខ្លួនឯងថាជាមនុស្សបរិសុទ្ធស្អាតស្អំ! ពួកគេនិយាយថាពួកគេមិនមែនជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ទេ អញ្ជឹងតើនរណាជាអ្នកសម្លាប់សាច់ញាតិបងប្អូនរបស់ពួកយើងទាំងអស់គ្នា? ពួកគេនិយាយថាពួកគេមិនបានដឹងលឺពីរឿងប្រល័យពូជសាសន៍ទាល់តែសោះ អញ្ជឹងតើនរណាដឹង? កញ្ញា ចំរើន អ្នកទទួលខុសត្រូវកម្មវិធីខ្មែរក្រហមសម្រាប់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក នាខេត្តស្ទឹងត្រែង ភាគខាងជើងប្រទេស បានពន្យល់ថានាងមានការពិបាកជាខ្លាំងក្នុងការប្រមូលសក្ខីកម្មផ្សេងៗពីអ្នកភូមិ។ «ពួកគេចាប់ផ្តើមមានការឈឺចាប់ជាខ្លាំង បន្ទាប់ពីពួកគេត្រូវរំលឹករឿងអតីតកាលឡើងវិញ។ ពួកគេយំ និងបង្ហាញក្តីកង្វល់...។ ពួកគេឈប់រៀបរាប់បន្ត ដោយលើកហេតុផលថាមិនចង់រំលឹកឡើងវិញនោះទេ ព្រោះរឿងរ៉ាវទាំងនេះធ្វើអោយពួកគេខ្លោចផ្សារជាទីបំផុត។ ភូមិមួយខុសពីភូមិដទៃ
ប្រសិនបើប្រជាជនភូមិអូរស្វាយមិនចង់អោយប្រវត្តិសាស្រ្តគ្មានឈ្មោះរបស់ពួកគេ នោះក៏ព្រោះតែពួកគេបានរងគ្រោះជាពិសេសពីអំពើឃោរឃៅអមនុស្សធម៌របស់ពួកខ្មែរក្រហម។ ដីភូមិដែលមានប្រជាជនប្រមាណជាងមួយរយគ្រួសារចាប់មានកំណើតនៅក្នុងទសវត្សទី៦០ ទៅតាមព្រះរាជតំរិះរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ដែលមានបំណងចង់ការពារប្រទេសកម្ពុចាពីនយោបាយពង្រីកទឹកដីរបស់ប្រទេសឡាវ។ គ្រួសារអតីតយុទ្ធជនចូលនិវត្តន៍ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តអោយចូលមកបោះទីតាំងនៅក្នុងព្រៃ។ ទាហានបម្រើមុនឆ្នាំ១៩៧៥ ជាមុខសញ្ញាដែលពួកខ្មែរក្រហមប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងកំទេចចោលទាំងអស់។ ការធ្វើពាក្យបណ្តឹងដែលត្រូវការពេលវេលាយូរ
ពូសុខ អាយុ៥៧ឆ្នាំ ជាអ្នកដែលរស់រួចជីវិតពីការកាប់សម្លាប់របស់ពួកខ្មែរក្រហមនៅក្នុងភូមិរបស់គាត់។ ពូសុខបាននិយាយដោយកំហឹងថា «ពួកខ្មែរក្រហមស្អប់អ្នកដែលបម្រើជាទាហាននៅសម័យមុន។ ពួកវាសម្លាប់ប្រជាជន រួចបោះសាកសពទម្លាក់ចោលក្នុងទន្លេសេសាន។ ថ្ងៃមួយ នៅក្នុងមន្ទិញនយោបាយ ពួកខ្មែរក្រហមបានចាក់សម្លាប់ប្រជាជនពីរនាក់នៅចំពោះមុខពួកយើង។ ជាការប្រហារជីវិត ដើម្បីធ្វើអោយពួកយើងខ្លបខ្លាច។ វាពិតជាឃោរឃៅខ្លាំងណាស់... អ្នកខ្លះក្នុងចំណោមពួកយើងបានងាកមុខចេញ។ ខ្ញុំមិនដែលភ្លេចរូបភាពទាំងអស់នេះទេ»។ រុំព័ន្ធទៅដោយស្រមោលអតីតកាលដ៏សែនឈឺចុកចាប់ បុរសវ័យជាង៥០ឆ្នាំរូបនេះ ទទួលស្គាល់ថាការបំពេញពាក្យបណ្តឹងរបស់គាត់ ឈានទៅមុខដោយយឺតៗ ។ នៅពេលដែលគាត់ចាប់ផ្តើមនឹកឃើញដល់រូបភាពអតីតកាលដ៏សាហាវ ដែលហាក់ដូចជាថ្មីៗសម្រាប់រូបគាត់ ពូសុខត្រូវ បោះបង់ចោលការបំពេញពាក្យបណ្តឹង។ គាត់ត្រូវយកពេលសម្រាកនិង បំភ្លេចពាក្យបណ្តឹងនេះមួយរយៈ ដើម្បីតាំងជំហរឡើងវិញ។ នៅក្នុងទម្រង់បែបបទពាក្យបណ្តឹង ជនរងគ្រោះត្រូវតម្រូវអោយរំលឹកយ៉ាងលំអិតពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងការកាប់សម្លាប់រង្គាលគ្រប់ប្រភេទ ដែលពួកគេបានជួបប្រទះ។ នៅក្នុងករណីនេះ ពូសុខមិនមែនជាមនុស្សតែម្នាក់ ដែលប្រឈមមុខនឹងការរំលឹករឿងអតីតកាលដ៏ឈឺចាប់ទេ មីងសានបានទទួលទម្រង់ពាក្យបណ្តឹង ក្នុងពេលជាមួយគ្នា និងមានស្ថានភាពដូចពូសុខដែរ។ នៅពេលដែលគាត់ចាប់ផ្តើមនឹកឃើញ រឿងអតីតកាលដែលគាត់ព្យាយាមគេចមិនរំលឹក មីងសានមិនអាចទប់កំហឹង និងមិនអាចលាក់គំនុំដែលមាននៅក្នុងខ្លួនរបស់គាត់។ មីងសានមិនអាចទទួលយកបាន នូវការបាត់បង់ពូជាទីស្រលាញ់ ដែលបានចិញ្ចឹមបីបាច់គាត់ បន្ទាប់ពីឪពុកម្តាយរបស់គាត់បានស្លាប់ទៅ។ មីងសានដែលភ្នែករលីងរលោង បានពន្យល់ថា «ខ្ញុំបានឃើញពួកខ្មែរក្រហមចងបណ្តើរពូរបស់ខ្ញុំ។ ពូរបស់ខ្ញុំបានស្រែកអោយគេជួយ... ពួកវាបានសម្លាប់គាត់នៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីផ្ទះរបស់យើង។ រាល់ពេលដែលខ្ញុំនឹកឃើញដល់រូបភាពទាំងនេះ ខ្ញុំឈឺចាប់។ នៅសម័យនោះ ពួកខ្មែរក្រហមចាត់ទុកពួកយើងដូចជាសត្វធាតុ។ ថ្ងៃនេះ បើសិនជាខ្ញុំដាក់ពាក្យបណ្តឹង នោះក៏ព្រោះតែខ្ញុំមិនចង់អោយរបបបែបនោះត្រលប់មកវិញ»។ បន្ទាប់ពីនិយាយរួច មីងសាននៅស្ងៀមស្ងាត់មួយស្របក់ធំ។ ជំនួយផ្លូវចិត្ត
ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហារបស់អនាគតម្ចាស់ដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីកញ្ញា ចំរើន នៃសមាគមអាដហុកបានរាយការណ៍ទៅអង្គការTPO ដែលមានជំនាញពិនិត្យនិងព្យាបាលអ្នកដែលមានជំងឺផ្លូវចិត្ត។ ក្រុមអ្នកជំនាញបានចុះទៅដល់ភូមិអូរស្វាយ។ ក្នុងដំណាក់កាលជួបជាលើកទីមួយជាមួយប្រជាជនជាង១០នាក់ដែលភាគច្រើនជាមនុស្សស្រីបុគ្គលិក TPO បានចែកចាយរូបភាពខិតបណ្ណ័ណែនាំស្តីរោគសញ្ញានៃជំងឺរោគចិត្តនិងវិធីព្យាបាល។ បន្ទាប់ពីការពិភាក្សាជាច្រើនម៉ោង លោកតាំងសេងហ៊ុនដែលធ្វើការនៅ TPO មានការសន្និដ្ឋានដូចកញ្ញាចំរើន នោះ គឺប្រជាជនភាគច្រើនមានវិបត្តិផ្លូវចិត្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរជាពិសេសប្រជាជនបីរូបដែលមានអារម្មណ៍ថប់ដង្ហើម នៅពេលដែលពួកគេនឹកទៅដល់របបខ្មែរក្រហម។ ក្នុងរយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំនេះ ពួកគេមិនដែលប្រាប់អ្នកណាម្នាក់អំពីរឿងនេះឡើយ។ ការដាស់ការចងចាំឡើងវិញ ប្រៀបបានដូចជាព្យុះកំណាចបក់មកលើពួកគេ។ អ្នកជំនួយការសង្គមបានពន្យល់ថា «ពួកគេរស់ត្រាំត្រែងក្នុងទុក្ខសោក ហើយពួកគេមិនអាចទប់ទឹកភ្នែកបានទេ នៅពេលដែលពួកគេរៀបរាប់រឿងអតីតកាល។ ពួកគេមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀន ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានោះ ពួកគេមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាចចំពោះសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ នៅពេលដែលពួកគេបានដឹងថាជនដៃដល់ខ្មែរក្រហមដែលសម្លាប់សាច់ញាតិរបស់ពួកគេនៅមានជីវិតនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែ បើសិនជាពួកគេចាប់ផ្តើមនិយាយកាន់តែច្រើន អំពីបញ្ហារបស់ពួកគេ នោះពួកគេនឹងអាចចាកចេញផុតពីស្ថានភាពនៃការប៉ះទង្គិចផ្លូវ។ សំដីដែលធ្វើអោយមានការធូរស្បើយ
លោក តាំង សេងហ៊ុន បាននិយាយបន្តថា ពួកគេខឹងច្រឡោត នៅពេលដែលពួកគេនិយាយពីរឿងអតីតកាលឡើងវិញ ប៉ុន្តែប្រតិកម្មទាំងនេះមិនបានចោទជាបញ្ហាសម្រាប់ការដាក់ពាក្យបណ្តឹងរបស់ពួកគេនោះទេ។ ពួកគេគឺជាមនុស្សមានសមត្ថភាពចងចាំខ្ពស់ ហើយពួកគេក៏បានរក្សាទុកការចងចាំនូវព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ បានយ៉ាងល្អ ដែលអាចមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការងាររបស់ចៅក្រម។
TPO មិនចង់ចេញវេជ្ជបញ្ជាដល់ពួកគេទាំងនោះទេ ប៉ុន្តែ ជម្រុញពួកគេអោយរំលឹកពីរឿងអតីតកាលដ៏សែនជូរចត់ រៀបរាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ និងនិយាយពិភាក្សាគ្នា។ អង្គការនឹងជួយគាំទ្រផ្នែកស្មារតីដល់ពួកគេ នៅក្នុងដំណាក់កាលនីតិវិធីតុលាការ។ ការស្នើរសុំសំណងជម្ងឺចិត្ត
ជនរងគ្រោះក្នុងភូមិអូរស្វាយ ស្រមៃចង់បានសំណងជម្ងឺចិត្តពីការរងគ្រោះរបស់ពួកគេ។ សំណងនេះមិនមែនសម្រាប់បុគ្គលនោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់សមូហភាព។ សុខបានទាមទារយ៉ាងដូច្នេះថា «សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ វត្តអារាម ត្រូវបានបំផ្លាញចោលទាំងស្រុងក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ពួកគេត្រូវតែសងហេដ្ឋារចនាសម័្ពន្ធទាំងនោះ មកពួកយើងវិញ ដោយត្រូវកសាងឡើងវិញ»។ | 
