|
ទទួលព័ត៌មានតាមអ៊ីមែល
សូមលោកអ្នកទទួលអត្ថបទថ្មីៗ តាមរយៈទូរសាអេឡិចត្រូនិច
|
| ឆ្នាំ១៩៧៩: ការជំនុំជម្រះខ្មែរក្រហមលើកទី១ (ភាគ២) ការជំនុំជម្រះដែលខ្វះខាតមូលដ្ឋានច្បាប់ |
| ααα ស្ទេហ្វានី ហ្សេ | | | 21-08-2008 | 
ភ្នំសាវឿន (ខេត្តបាត់ដំបង ប្រទេសកម្ពុជា) ថ្ងៃទី២០ មករា ឆ្នាំ២០០៨៖ ល្អាងភ្នំ ដែលនៅទីនោះ ពួកខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន២ ០០០នាក់ © ចន វីង / Magnum តុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍ដែលបានកាត់ទោសកំបាំងមុខ «បនប៉ុល ពត និងអៀង សារី» ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៩ សីហា ឆ្នាំ១៩៧៩ បានផ្តល់នូវកាលានុវត្តភាពមួយដល់ជនរងគ្រោះពីរបបខ្មែរក្រហមជាច្រើនរូប ក្នុងការចូលរួមធ្វើជាសាក្សី។ ប៉ុន្តែ ប្រជាជនកម្ពុជានៅមិនទាន់យល់ច្បាស់អំពីតុលាការ ដែលស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលប្រទេសវៀតណាមមួយនេះនោះទេ។ របបសាធារណៈប្រជាមានិតកម្ពុជាថ្មីមិនមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនឹងអន្តរជាតិនោះទេ ព្រោះរបបនេះបានបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយនឹងសហភាពសូវៀត ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ របបថ្មីនេះក៏មិនបានទទួលជំនួយអន្តរជាតិណាមួយ ដើម្បីបង្កើតតុលាការនេះផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា តុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍គឺជាតុលាការដំបូងគេ បន្ទាប់ពីតុលាការទីក្រុងតូក្យូ និង តុលាការ ណុយរ៉ង់ប៊ែរ។ ការជំនុំជម្រះ «បនប៉ុល ពត និងអៀង សារី» ត្រូវបានដឹកនាំនៅក្នុងទម្រង់មួយ ដែលមិនគោរពទៅតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិនៃការជំនុំជម្រះមួយប្រកបដោយសមធម៌។ (ភាគ២)
សច្ចធារណ៍និរទោសមិនត្រូវបានគោរព
សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការបានបញ្ជាក់ថា ជនជាប់ចោទប៉ុល ពត និងអៀង សារី មិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជានិរទោសជននោះទេ ដោយសំអាងលើភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីពិរុទ្ធភាពរបស់ពួកគេ។ តុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍ត្រូវបានបង្កើតឡើង តាមរយៈក្រឹត្យមួយស្តីពីការបង្កើតប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី១៥ កក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៩។ អត្ថបទច្បាប់ដែលតាក់តែងដោយក្រុមប្រឹក្សាបដិវត្តន៍កម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមយ៉ាងដូច្នោះថា៖ «ចាត់ទុកបនប៉ុល ពតនិងអៀង សារី ថាបានសម្លាប់រង្គាលប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់រាប់លាននាក់យ៉ាងព្រៃផ្សៅ បានបង្ខំប្រជារាស្ត្រកម្ពុជាគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈអោយរស់នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌជីវិតមួយដ៏សែនលំបាកវេទនាដែលនាំអោយប៉ះពាល់ដល់រាងកាយនិងសតិស្មារតី និងបានបំផ្លាញរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងសង្គមក្នុងប្រទេសទាំងស្រុង ។ ទង្វើទាំងនេះគឺជាអំពើប្រល័យពូជសាសន៍សុទ្ធសាធ»។
ដូចជាការសរសេររបស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា នៅលើវិបសាយរបស់ខ្លួន ក្រឹត្យនេះ«បានបញ្ជាក់ជាស្ថាពរថា បនប៉ុល ពត-អៀង សារី ត្រូវបានចោទប្រកាន់ជាពិរុទ្ធជនពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មជាច្រើន មុននឹងបង្ហាញភស្តុតាងនៅចំពោះមុខតុលាការ»។
មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាបានបន្ថែមទៀតថា ទោះបីជាមានការសង្ស័យជុំវិញការចង់បានភាពស្របច្បាប់របស់សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា(ស.ប.ក) មុននឹងការជំនុំជម្រះនេះបានចាប់ផ្តើមដំណើរការក៏ដោយ ក៏លោកកែវ ចិន្តា ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានតុលាការបដិវត្តន៍ប្រជាជន «បានប្រកាសជាសាធារណៈក្នុងនាមជារដ្ឋាភិបាលថា បនប៉ុល ពត-អៀង សារី គឹជាជនល្មើសនៃបទឧក្រិដ្ឋកម្ម ហើយពួកគេត្រូវបានថ្កោលទោស និងត្រូវបានកាត់ទោស»។
ប្រសិទ្ធភាពរបស់តុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍
យោងតាមអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សឈ្មោះ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ នៅពេលដួលរលំរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យថ្ងៃទី៧ មករា ១៩៧៩ ប្រទេសកម្ពុជានៅមានសេសសល់មេធាវីត្រឹមតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រព័ន្ធតុលាការត្រូវបានបំផ្លាញដោយរបបខ្មែរក្រហម។
នៅក្នុងតុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍ អ្នកមានវិជ្ជាជីវៈធ្វើការក្បែរអ្នកគ្មានជំនាញវិជ្ជាជីវៈត្រឹមត្រូវ។ លោក Evan Gottesman បានលើកឡើងនៅក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ឈ្មោះ កម្ពុជាក្រោយរបបខ្មែរក្រហម (Cambodia after the Khmer rouge-Inside the politics of nation building) ថា នៅក្នុងចំណោមចៅក្រមអមតុលាការ១០រូប ដែលត្រូវបានតែងតាំង ( មានតួនាទីជាប្រឹក្សាតុលាការ អង្គុយក្បែរប្រធានតុលាការ) គេសង្កេតឃើញមានពេទ្យកុមារមួយរូប អតីតសាស្រ្តាចារ្យរបាំបុរាណមួយរូប រឺអតីតថ្នាក់ដឹកនាំខ្មែរក្រហម។
នីតិវិធីតុលាការត្រូវបានដឹកនាំដោយសមាជិកនៃក្រសួងឃោសនាការ ដែលមានការចូលរួមពីទីប្រឹក្សាជនជាតិវៀតណាម។ ជនជាតិអាមេរិករូបនេះបានកត់សម្គាល់ថា «រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឃោសនាការ គឺលោក កែវ ចិន្តា ត្រូវបានជ្រើសតាំង ជាប្រធានតុលាការដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់»។ កំហុសរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌គឺការជ្រើស រើតាំងចៅក្រម ចៅក្រមអមតុលាការ និងមេធាវីពីសំណាក់ក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជនបដិវត្តន៍នៃសាធារណៈប្រជាមានិតកម្ពុជា។
ម្យ៉ាងវិញទៀត តុលាការប្រមូលផ្តុំជាពិសេសដោយជនរងគ្រោះ រឺសាច់ញាតិជនរងគ្រោះ កត្តានេះក៏ចោទជាបញ្ហាបក្សពួកនិយមផងដែរ។
ការការពារក្តី និង គ្មានការពារក្តី
លោកឌិត មុន្ទី អតីតអ្នកច្បាប់ និងមេធាវីមួយរូបក្នុងចំណោមមេធាវីជនជាតិកម្ពុជាពីររូប ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាមេធាវីការពារក្តីអោយជនជាប់ចោទប៉ុល ពត និងអៀង សារី ក៏ត្រូវបានជ្រើសតាំងនៅក្នុងក្រសួងឃោសនាការផងដែរ។ «លោក Evan Gottesman បានរាយការណ៍អោយដឹងថា វាមិនមែនជារឿងដែលគួរអោយភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ លោកឌិត មុន្ទីបានបង្ហាញខ្លួនជាតំណាងមេធាវីការពារក្តីអោយអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដោយរួញរាចិត្ត ព្រោះថាលោកធ្លាប់បានចោទប្រកាន់មេដឹកនាំទាំងនេះថាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើការស្លាប់របស់សាច់ញាតិប្រហែល៣៨នាក់។ លោកមានការធូរស្បើយក្នុងអារម្មណ៍ នៅពេលបានដឹងថាគេមិនបានស្នើអោយគាត់ជួយស្វែងរកនិរទោសភាពរបស់ប៉ុល ពត និងអៀង សារីនោះទេ ប៉ុន្តែ គេស្នើអោយគាត់ជួយរកពិរុទ្ធភាពរបស់ «ពួកប្រតិកិរិយានៃរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំងដ៏ឧដុងឧត្តម»។ ម្យ៉ាងវិញទៀត តួនាទីជាមេធាវីការពារក្តីរបស់លោកមិនបានរារាំងគាត់ ក្នុងការផ្តល់សក្ខីកម្ម ក្នុងនាមជាសាក្សីមួយរូបនៅក្នុងសវនាការនោះទេ»។
លោកបានចូលរួមនៅក្នុងសំណុំរឿងនៃការជំនុំជម្រះការ ដោយបានផ្តល់សក្ខីកម្មរបស់គាត់ក្នុងនាមជាជនរងគ្រោះ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២២ ឧសភា ១៩៧៩។ នៅក្នុងការជំនុំជម្រះ លោកឌិត មុន្ទី បច្ចុប្បន្នជាប្រធានតុលាការកំពូល បានរំលឹកពីម្តាយរបស់គាត់ ដែលបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ដោយសារភាពអត់ឃ្លាន៖ «គាត់ត្រូវហត់អស់កម្លាំងនឹងភាពទុក្ខព្រួយ ការងារបង្ខិតបង្ខំ កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងកង្វះថ្នាំសង្កូវ» ហើយលើសពីនេះ លោកក៏បានរៀបរាប់ពីរបបកម្ពុជា និងលក្ខខណ្ឌជីវិតបែបបង្ខិតបង្ខំដ៏សែនលំបាកវេទនា។
«ខ្ញុំកត់សម្គាល់ថា ទាហានខ្មែរក្រហមគឺជាប្រភេទមនុស្សចេញមកពីក្នុងព្រៃ ពួកគេមិនចេះបែងចែកស-ខ្មៅ ខុស-ត្រូវអ្វីឡើយ ពួកគេដឹងតែម្យ៉ាង គឺបំផ្លាញ [...]។ អង្គការគឺជារូបភាពនៃអំណាចផ្តាច់ការបែបយោធានិយមរបស់ពួកខ្មែរក្រហម។ ពួកគេមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងលើប្រជារាស្ត្រ ពោលគឺចង់អោយស្លាប់ រឺរស់ ស្រេចតែលើអង្គការ។ ដើម្បីបណ្តុះអោយមានការមិនចុះសម្រុះនឹងគ្នារវាងប្រជាជនរស់នៅទីក្រុង និងប្រជាកសិករ អង្គការបានបែងចែកប្រជាជនជាបីផ្នែក៖ ប្រជាជនចាស់ ប្រជាជនថ្មី និងសត្រូវ [...]។ ប្រធានភូមិដែលជាមន្ត្រីក្របខ័ណ្ឌ ត្រូវបានជ្រើសរើសនៅក្នុងចំណោមប្រជាជនមិនដឹងរឿង។ ពួកគេបានធ្វើការងារដោយអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត ដើម្បីចង់រក្សាតំណែងរបស់ខ្លួន»។
ចំណែកលោក ចូស៍ ប៉រ ជនជាតិអាមេរិក និងជាអ្នកជំនាញការជើងចាស់មួយរូប ក៏បានចូលរួមចំណែកបញ្ចេញមតិយោបល់«ដាក់បន្ទុក»ថា តាមរយៈការពិភាក្សានៅក្នុងសវនការ ជនរងគ្រោះ សាក្សី ភ្នាក់ងារប្រតិបត្តិ អង្គហេតុសំអាង ឯកសារ រូបថត ខ្សែភាពយន្ត ... បានលើកឡើងបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីឧក្រិដ្ឋកម្មនៃអំពើប្រល័យពូជសាសន៍។ តាំងនាមជាមេធាវីការពារក្តី យើងមិនអាចស្វែងរកសំអាងជាគោលការណ៍ណាមួយ ដើម្បីច្រានចោលអំពើឃាតកម្ម នៅក្នុងបទចោទប្រកាន់នេះបាននោះទេ។ »
ចំណែកលោក Hope R.Stevens ជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានអញ្ជើញអោយចូលរួមនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាការការពារក្តីជនជាប់ចោទ បានសង្កត់ធ្ងន់ ដូចនឹងសហប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិអ្នកច្បាប់ជនជាតិស្បែកខ្មៅនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា ក៏ដូចទៅនឹងការបកស្រាយរបស់សមាជិកជនជាតិភាគតិចដែល «ធ្លាប់ជាជនរងគ្រោះកាលពីអតីតកាល ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ដូចគ្នានេះ។ គួររម្លឹកថា អំពើប្រល័យពូជសាសន៍បានសម្លាប់ប្រជារាស្ត្រកម្ពុជា នៅក្នុងអំឡុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ»។ ដោយមិនចង់និយាយទាក់ទងនឹងតួនាទីជាមេធាវីការពារក្តីរបស់លោក លោកបានប្រកាសនៅចំពោះមុខតុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍ថា ៖ «ឥឡូវនេះ ពិភពលោកពិតជាបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាប៉ុល ពត និងអៀង សារី គឺជាឃាតករដ៏សាហាវឃោឃៅ និងឆ្កួតលីលា ដែលបានរៀបចំកម្មវិធីនយោបាយកាប់សម្លាប់ប្រជារាស្រ្ត បំពេញមហិច្ឆតារបស់ពួកគេ»។
នៅក្នុងសវនាការ មេធាវីរបស់ប៉ុល ពត និងអៀង សារី មិនបានពាំនាំយកនូវភស្តុតាងណាមួយសម្រាប់ការពារក្តីអោយកូនក្តីរបស់ពួកគេនោះទេ ក្រៅអំពីសាក្សីដើម្បីដោះបន្ទុក។ លើសពីនេះ មេធាវីការពារក្តីមិនបានផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញនូវសក្ខីកម្មនិងភស្តុតាងផ្សេងៗនៅក្នុងតុលាការ ដែលបានដាក់បន្ទុកលើការចោទប្រកាន់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមកំពូលទាំងពីរ។ ករណីបានចោទជាបញ្ហាអំពីភាពស្របច្បាប់នៃភស្តុតាងទាំងនេះ។
ជួនកាល ភស្តុតាងតាមផ្លូវច្បាប់ក៏ទន់ខ្សោយដើម្បីដាក់បន្ទុកលើជនជាប់ចោទ។ តួយ៉ាង ដូចជាឯកសារពិបាកយល់ ដែលត្រូវបានសរសេរ បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតមួយលើសមាជិកកម្មកររោងចក្រផលិតកង់ឡាននៅស្រុកតាខ្មៅចំនួន៣០០គ្រួសារ។ គេដឹងថានៅមុនថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៧៥ ដែលជាថ្ងៃចូលកាន់អំណាចរបស់ពួកខ្មែរក្រហម តាខ្មៅមាន៩៤៧គ្រួសារ ហើយក្រោយរបបខ្មែរក្រហម ចំនួនបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម៦៥១គ្រួសារ។ ចំនួនអ្នកស្លាប់ត្រូវបានបែងចែកតាមមូលហេតុផ្សេងៗ។
សិទ្ធិការពារក្តីត្រូវបានរំលោភបំពាន
ប៉ុល ពត និងអៀង សារី ត្រូវបានកាត់ទោសកំបាំងមុខ។ តុលាការបានចេញដីកាកោះហៅជនជាប់ចោទអោយចូលបង្ហាញខ្លួនក្នុងសវនាការ ប៉ុន្តែ ពួកគេមិនបានមកបង្ហាញខ្លួននោះទេ។ សេចក្តីសម្រេចស្តីពីការបើកសវនាការ និងការកោះហៅជនជាប់ចោទត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈតាមវិទ្យុជាតិ និងបិទផ្សាយនៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការប្រជាជន និងទីស្នាក់ការតុលាការប្រជាជនបដិវត្តន៍នៅទីក្រុងភ្នំពេញ»។
លោក William Smith សហព្រះរាជអាជ្ញា ដែលបានបញ្ចេញមតិយោបល់របស់ខ្លួននៅចំពោះអង្គបុរេជំនុំជម្រះនៃអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៧ នៅក្នុងសំណុំរឿងបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ប្រឆាំងនឹងដីកាឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្នរបស់អៀង សារី មិនបានត្រៀមទុកជាមុនថាជនជាប់ចោទនឹងចូលរួមក្នុងសវនាការនោះទេ។ លោកWilliam Smith បានគូសបញ្ជាក់ថា «ពួកគេមិនអាចទទួលបានព័ត៌មាន ការប្រឹក្សា រឺជំនួយផ្នែកច្បាប់តាមការជ្រើសរើសរបស់ខ្លួននោះទេ»។ ករណីនេះផ្ទុយទៅនឹងសិទ្ធិរបស់ជនជាប់ ក្នុងការទទួលបាននូវការផ្តល់ដំណឹងជាលាយល័ក្ខអក្សរពីសំអាងច្បាស់លាស់នៅក្នុងសំណុំរឿង។
ការខ្វះខាតផ្នែកគតិយុត្តិមួយផ្សេងទៀតនៃការជំនុំជម្រះឆ្នាំ១៩៧៩ ដែលសហព្រះរាជអាជ្ញារូបនេះបានគូសបញ្ជាក់គឺ ចៅក្រមបានផ្តល់ភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ពីពិរុទ្ធភាពរបស់ជនដែលត្រូវចោទ»។
ការចេញសេចក្តីសម្រេចស្ថាពរ
ចំណុចទីប្រាំនៃការវិនិច្ឆ័យទោស ដែលត្រូវបានប្រកាសកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៩ បានសម្រេចកាត់ទោសប្រហារជីវិតប៉ុល ពត និងអៀង សារី ដោយបញ្ជាក់ថាទណ្ឌិតដែលត្រូវកាត់ទោសប្រហារជីវិត «មានសិទ្ធិសុំការលើកលែងទោសពីក្រមប្រឹក្សាប្រជាជនបដិវត្តន៍នៅក្នុងរយៈពេលកំណត់៧ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃបិទប្រកាសសេចក្តីសម្រេចនេះ នៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការប្រជាជននៅទីក្រុងភ្នំពេញ»។ ប៉ុន្តែ នៅចុងបញ្ចប់សេចក្តីសម្រេចនេះ គេបានបញ្ជាក់ថាការវិនិច្ឆ័យទោសនេះធ្វើឡើង «ជាលើកចុងក្រោយ» ។ ការរំលោភបំពានសិទ្ធិការការពារក្តីមួយផ្សេងទៀតនោះគឺការច្រានចោលសិទ្ធិក្នុងការប្តឹងឧទ្ធរណ៍។
ការជំនុំជម្រះ ប៉ុល ពត និងអៀង សារី នៅឆ្នាំ១៩៧៩ មានរយៈពេលត្រឹមតែប្រាំថ្ងៃ ហើយអ្នកខ្លះបានចាត់ទុកការវិនិច្ឆ័យទោសនេះថា «ឆាប់រហ័សពេក»។
|
|
|
