អន្លង់វែង (ឧត្តរមានជ័យ) ថ្ងៃទី២២ កក្កដា ២០០៦ ពិធីបុណ្យសពរបស់តាម៉ុក តាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា © John Vink / Magnum លោកអៀន ហារី គឺជាសាស្រ្តាចារ្យសិក្សាពីព្រះពុទ្ធសាសនានៅសាកលវិទ្យាល័យខមប្រ៊ីយ៉ា(Cumbria) នៅប្រទេសអង់គ្លេស។ លោកបានលុបបំបាត់ការយល់ឃើញកន្លងមកលើ«ព្រះពុទ្ធសាសនាក្រោមរបបប៉ុល ពត» ហើយនេះគឺជាចំណងជើងស្នាដៃចុងក្រោយរបស់លោក ដែលបោះពុម្ពផ្សាយដោយសហការជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា( DC-Cam)។ អ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះ បានលើកឡើងនូវប្រធានបទមួយដែលត្រូវបានគេបំភ្លេច ចាប់តាំងពីមានការឃោសនារបស់ប្រទេសវៀតណាម ក្រោយពីការដួលរលំរបបខ្មែរក្រហម នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ក្នុងគោលបំណងផាត់ពណ៌ខ្មៅទៅលើអំពើដ៏សាហាវយង់ឃ្នងរបស់ «បងធំផ្តាច់ការ ប៉ុល ពត និងអៀង សារី»និងដើម្បីបញ្ជាក់អោយឃើញពីការចុះជួយអន្តរាគមន៍របស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធវៀតណាម ដើម្បីទម្លាក់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមទាំងនេះពីអំណាច។
អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនដែលបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវទាក់ទិននឹងរបបខ្មែរក្រហម បានបំភ្លេចបញ្ហាសាសនានៅសម័យកាលនោះព្រោះសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវទាំងនោះ សាសនាមិនមែនជាបញ្ហាសំខាន់នោះទេ។ លោកអៀន ហារី បានសរសេរចង ក្រងជាឯកសារដ៏គួរអោយចាប់អារម្មណ៍ស្តីពីព្រះពុទ្ធសាសនានៅសម័យបដិវត្តន៍ ខ្មែរក្រហម។ បំប៉ោងសិ្ថតិដើម្បីស្រួលចោទប្រកាន់លើពួកខ្មែរក្រហម
ជាបឋម ជនជាតិអង់គ្លេសរូបនេះផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើសិ្ថតិមិនប្រាកដប្រជានៃចំនួនព្រះសង្ឃដែលបានសុគតក្រោមរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ តាមរយៈការស្រាវជ្រាវរបស់លោកអស់រយៈពេលជាងពីរឆ្នាំ តួលេខព្រះសង្ឃដែលបានសុគតនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមមានចំនួនប្រហែល ១២ ០០០ អង្គ។ ចំនួននេះគឺ«ជាការប៉ាន់ប្រមាណសមហេតុផល» ជាងតួលេខ ដែលគេបានអះអាងរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ(សូមអានអត្ថបទបន្ថែម)។
សូម្បីតែការវាយតម្លៃទាក់ទិននឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញវត្តអារ៉ាមក៏មានភាពមិនប្រាកដប្រជាដែរ។ ប្រភពមួយចំនួនបានអះអាងថាវត្តអារ៉ាមមួយភាគបីត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងររួចទៅហើយ ចន្លោះខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ១០៧៣ ជាពិសេសក្រោមការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ អំណះអំណាងនេះបានមកផ្ចាញ់ទឡ្ហីករណ៍ដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងអំឡុងពេលកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩។ នៅសម័យនោះ របបសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដែលត្រូវបានលើកបណ្តុបឡើងដោយជនជាតិវៀតណាម និយាយសង្កត់ធ្ងន់ថា វត្តភាគច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញដោយពួកខ្មែរក្រហម។
មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមធ្លាប់បួសរៀននៅវត្ត
ពួកខ្មែរក្រហមប្រឹងលុបបំបាត់ស្លាកស្នាមព្រះពុទ្ធសាសនាចោលទាំងអស់នៅក្នុងរបបរបស់ខ្លួន ក៏ប៉ុន្តែលោកសាស្រ្តាចារ្យបានលើកឡើងថា «ជាបឋមអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមមួយចំនួនធ្លាប់ទទួលការបណ្តុះបណ្តាលរៀនសូត្រនៅក្នុងវត្ត ហើយត្រូវបានកាច់ពត់ដោយការអប់រំនេះ»។ យើងនិយាយផ្តើមចេញពីបងធំទី១មុនគេ។ លោក Ian Harris បានរម្លឹកថា កាលពីកុមារភាព ប៉ុល ពតធ្លាប់ធ្វើជាក្មេងវត្ត នៅវត្តបុទុម នាទីក្រុងភ្នំពេញ។ ដោយលើកយកប្រសាសន៍របស់ប្រវត្តិវិទូ David Chandler មកបញ្ជាក់ លោក Harris បានបន្ថែមថា បុរសខ្លាំងនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរូបនេះបានជ្រួតជ្រាបដោយទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធ ពោលគឺ «គំនិតរូបបរិវត្តន៍ (ការកែប្រែខ្លួនតាមវិន័យ) ការចាប់កំណើត និងការត្រាស់ដឹង»។ ទ្រឹស្តីនេះអាចពន្យល់បានខ្លះអំពីគំនិតធ្វើការបោសសំអាតឯកត្តនិយមរបស់ប៉ុល ពត។ នៅឆ្នាំ១៩៧៨ ប៉ុល ពតក៏បានប្រកាសថានឹងរស់នៅជាមួយនឹង «អារម្មណ៍ដ៏ស្ងប់ស្ងាត់របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា»...។
ពេលវេលាដែលប៉ុល ពត និងសមមិត្តរួមប្រដាប់អាវុធរបស់គាត់រស់នៅក្នុងព្រៃម៉ាគី មុនពេលក្លាយជាមេដឹកនាំប្រទេស បានផ្តល់ដល់ពួកគេនូវ «មហទ្ធឫទ្ធិដ៏មហស្ចារ្យ រឺដ៏អាថ៌កំបាំង ដូចវីរៈបុរសនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ [កំពាព្យទេវកថា] និងប្រៀបបានដូចជាការរត់ទៅសាងផ្នួសរបស់ព្រះពោធិសត្វ ដើម្បីបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ»។ ប៉ុល ពតបានអះអាងថារយៈពេល១៥ឆ្នាំ ដែលគាត់ត្រូវរស់នៅជាមួយនឹងកុលសម្ព័ន្ធនៅក្នុងព្រៃភាគឥសានប្រទេសកម្ពុជា បានជួយធ្វើអោយគាត់អាចបង្កើត «ថាមពលកំពូលមួយ ដែលអោយដឹងជាមុនពីជ័យជម្នះចុងក្រោយ»។
វិន័យអង្គការពឹងផ្អែកទៅលើទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធ
របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានប្រកាសដោយត្រង់ៗថាខ្លួនជាអ្នកកាន់លទ្ធិកុម្មុយនីស្តដ៏ពិតប្រាកដ និងមានឆន្ទៈបំផ្លាញរូបបដិមា។ ប៉ុន្តែ ពួកខ្មែរក្រហមបានចាប់ប្រជាជនក្នុងស្រុកមួយចំនួនអោយរៀបការ ហើយពិសេសជាងនេះទៅទៀត ពួកគេក៏បង្ខំព្រះសង្ឃអោយរៀបការផងដែរ។
ពួកខ្មែរក្រហមបានបញ្ចុះបញ្ចូលប្រជាពលរដ្ឋ ដោយបានលើកឡើងពីធម៌វិន័យរបស់ព្រះពុទ្ធ ដើម្បីអោយពួកគេលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន និងមនោសញ្ចេតនាចោលអោយអស់។ អ្នកនិពន្ធសៀវភៅ«ព្រះពុទ្ធសាសនាក្រោមរបបប៉ុល ពត»រូបនេះបានលើកយកសម្តីរបស់លោកពិន យ៉ាថៃ ដែលបានរៀបរាប់អោយដឹងថា នៅឆ្នាំ១៩៧៥ លោកធ្លាប់បានលឺ «វិទ្យុភ្នំពេញ» ដែលជាវិទ្យុផ្សព្វផ្សាយលទ្ធិខ្មែរក្រហមអំពាវនាវអោយប្រិយមិត្តអ្នកស្តាប់វិទ្យុ យល់ព្រមធ្វើពហិការដើម្បីសមូហភាព តាមរយៈការលះបង់គ្រប់បែបយ៉ាង អោយដូចជាព្រះពុទ្ធ ដូចជាការលះបង់កម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន រស់នៅអោយឆ្ងាយពីភរិយា កូនចៅ ផ្ទះសំបែង គ្រឿងសម្ភារៈ តាមគំរូរបស់ព្រះពុទ្ធដែលបានលះបង់រាល់វត្ថុទាំងអស់នេះចោល។
តាមទ្រឹស្តីមនោគមន៍វិជ្ជារបស់ខ្មែរក្រហម ទន្ទឹមនឹងការលះបង់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងចោលទាំងអស់ គេក៏ត្រូវលាងជម្រះចិត្តអោយជ្រះស្រឡះល្អ មិនត្រូវមានគំនិតឯកត្តនិយម។ គោលការណ៍របស់ខ្មែរក្រហម គឺប្រតិបត្តិវិន័យដូចជាតាបសត្រណមផ្នែកផ្លូវភេទ ព្រមទាំងត្រូវចេះរៀនសូត្រសិក្សាពីខ្លួនឯង។ លោកអៀន ហារី បានគូសបញ្ជាក់ថា ការសិក្សាពីវិន័យធម្មត្រូវបានជំនួសដោយវិន័យអង្គការវិញ ដែលនៅពីក្រោយខ្នងអង្គការនេះ មេដឹកនាំគណបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាគឺជាមេដឹកនាំចលនា។
វិន័យរបស់ព្រះសង្ឃ
នៅក្នុងវត្ត ក៏ដូចនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមដែរ រាល់សមាជិកថ្មីទាំងឡាយត្រូវគេបញ្ចូលទៅក្នុងក្រុមដោយរៀបចំពិធីមួយ ហើយនៅក្នុងពេលនោះ គឺពួកគេទទួលបានឈ្មោះថ្មី និងសម្លៀកបំពាក់ថ្មី (ស្បង់ក្នុងករណីចូលបួសជាសង្ឃ និងខោខ្មៅអាវខ្មៅក្នុងករណីចូលរបបខ្មែរក្រហម)។ មិនថាវត្ត ឬរបបខ្មែរក្រហមទេ សមាជិកថ្មីគឺត្រូវគេអោយទៅចូលទទួលការបណ្តុះបណ្តាលជាច្រើនដូចគ្នា។
ក្នុងវត្ត ក៏ដូចក្នុងរបបខ្មែរក្រហម គឺមានច្បាប់ខ័ណ្ឌចែកភេទទាំងពីរដូចគ្នា។ នៅវត្តព្រះសង្ឃមិនអាចនៅលាយឡំជាមួយដូនជីទេ ហើយក្នុងរបបខ្មែរក្រហមបុរសមិនអាចនៅលាយឡំនឹងស្រ្តីបានឡើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការសេពជាតិស្រវឹងត្រូវបានហាមឃាត់ដូចគ្នា ទាំងនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ទាំងនៅក្នុងពុទ្ធបញ្ញត្តិ គឺដូចគ្នា។ លោក អៀន ហារី បានកត់សម្គាល់ឃើញថា «នៅក្រោមរបបខ្មែរក្រហម អ្នកណាដែលផឹកជាតិស្រវឹង ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភ្នាក់ងារសម្ងាត់របស់ CIA ខណៈពេលដែលនៅក្នុងរបបកុម្មុយនីស្តផ្សេងៗទៀត ការផឹកស្រាមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការប្រមាថមើលងាយដល់សង្គមនោះទេ។»
ពាក្យស្លោក ...«ស្មូត្រ»
រាល់ចង្វាក់នៃការនិយាយស្តីរបស់ពួកខ្មែរក្រហមមានលក្ខណៈសាសនាយ៉ាងខ្លាំង ដែលជានិច្ចកាល មនុស្សធម្មតាមិនសូវជាយល់ប៉ុន្មានទេ។ សូម្បីតែការឃោសនារបស់វិទ្យុភ្នំពេញដែលបានផ្សព្វផ្សាយលទ្ធិកុម្មុយនីស្តខ្មែរក្រហមបន្ត ក៏ប្រៀបដូចជាការសំដែងធម្មទេសនារបស់ព្រះង្ឃដែរ។ នៅក្នុងសៀវភៅរបស់ខ្លួន លោកអៀន ហារី បានលើកយកសម្តីរបស់ប្រវត្តិវិទូ Philip Short ដែលបានគូសបញ្ជាក់ថា ប៉ុល ពត បានស្នើអោយលោក ហ៊ូ នឹម រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាននៃរបបខ្មែរក្រហម ដាក់បញ្ជាទៅពិធីករវិទ្យុទាំងអស់ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយសាររបស់អង្គការ អោយដូចជាព្រះសង្ឃសំដែងធម្មទេសនានៅក្នុងវត្ត»។
ចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំសូន្យ
លោកអៀន ហារី បានលើកឡើងបន្តទៀតថា គោលការណ៍របស់ខ្មែរក្រហមគឺចង់បង្កើតប្រទេសជាតិឡើងវិញ អោយក្លាយជា«ទឹកដីដ៏បរិសុទ្ធ» និងធ្វើអោយប្រទេសជាតិត្រលប់ទៅរកអតីតកាល ដោយចាប់ផ្តើមពីសូន្យទៅ។ គំនិតនេះយកលំនាំតាមទ្រឹស្តីនៃការបង្កើតសត្វលោករបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ តាមរយៈកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីវិន័យដ៏តឹងរឹងរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា អង្គការខ្មែរក្រហមមានបំណងចង់ «ធ្វើវិសុទ្ធកម្ម» សង្គម។
ការលើកឋានៈអង្គការជាអាទិទេព
លោក អៀន ហារី បានបង្ហាញថា នៅក្រោមរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ជំនឿលើអ្នកតា និងព្រះពុទ្ធសាសនា មានការជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរបបគ្រប់គ្រងចាស់ ដូច្នេះ គេត្រូវបំបាត់ជំនឿទាំងនេះចោលអោយអស់ ដើម្បីទុកអោយអង្គការបដិវត្តន៍គឺជាអ្នកមានឥទ្ធិពលតែម្នាក់ឯងគត់នៅក្នុងប្រទេស។ លោកបានលើកឡើងនូវពាក្យស្លោករបស់ខ្មែរក្រហម នោះគឺ «អង្គការគឺជាម្ចាស់ទឹក ម្ចាស់ដី»។ អ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះបានបន្ថែមទៀតថា «អង្គការមានតួនាទីជាអាទិទេពថ្មី»។
នៅក្នុងពាក្យស្លោកមួយ អង្គការបាននិយាយថាខ្លួនជាអង្គការភ្នែកម្ចាស់ មានចំណេះដឹងសព្វគ្រប់យ៉ាង និងមានលក្ខណៈជាសាសនាមួយ។ លោក អៀន ហារីបានបន្តទៀតថា «នៅសតវត្សទី១២ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានកសាងប្រាសាទបាយ័ន ដែលមានមុខ៤ បែរទៅគ្រប់ទិសទាំង៤។ រូបព្រហ្មបាយ័ននេះតំណាងអោយបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលអាចត្រួតពិនិត្យទឹកដីរបស់ខ្លួនបានគ្រប់ទិស និងប្រាជ្ញាឆ្លាតវៃរបស់មហាក្សត្រ។ ដូច្នេះ ពួកខ្មែរក្រហមចង់ចម្លងគំនិតតាមរូបភាពដ៏ខ្លាំងនេះ ពោលគឺអង្គការមានអំណាចដ៏អស្ចារ្យមិនអាចវាស់បាន។
ឋាននរកមានពិតប្រាកដមែន
លោក អៀន ហារីបានបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពធ្វើទារុណកម្មរបស់ខ្មែរក្រហមបានបង្ហាញទិដ្ឋភាពនៅក្នុងឋាននរក ដូចឋាននរកដែលមាននៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរតាមជញ្ជាំងវិហារ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ រូបភាពទាំងនេះរៀបរាប់ពីការទណ្ឌកម្មទៅតាមផលកម្មរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ អីចឹងហើយទើបគេឃើញលេចចេញនូវការសម្លាប់កុមារដោយបោកនឹងគល់ឈើ។ ជានិច្ចកាល រូបភាពទាំងនេះសុទ្ធតែមាននៅក្នុងផ្ទាំងគំនូររបស់អ្នករួចស្លាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម។
| 
