Khmer
    Franηais


αžαŸ’αž„αŸƒ αž’αžΆαž‘αž·αžαŸ’αž™ 12 αžαž»αž›αžΆ 2008
αž˜αŸ‰αŸ„αž„ 05:17 (αž—αŸ’αž“αŸ†αž–αŸαž‰)
Ka-set
កាសែតគឺជាវ៉ិបសាយព័ត៌មានឯករាជ្យដែលចេញផ្សាយ ប្រចាំថ្ងៃជាភាសាបារាំង និង ខ្មែរស្តីអំពីប្រទេស កម្ពុជានិងប្រជាជនកម្ពុជានៅក្រៅប្រទេស ។

ទិនានុលេខន៍

Swing (film)
 → αžαž»αž›αžΆ  14 @07:00 - :0830:
Hors de prix
 → αžαž»αž›αžΆ  15 @07:00 - :0843:
Rachel Poignant (exposition)
 → αžαž»αž›αžΆ  16 @06:30 - :0800:
Vincent Broustet : "Chut" (exposition)
 → αžαž»αž›αžΆ  16 @06:30 - :0800:
Le scaphandre et le papillon (film)
 → αžαž»αž›αžΆ  16 @07:00 - :0852:

ទទួលព័ត៌មានតាម​អ៊ីមែល

សូមលោកអ្នកទទួលអត្ថបទថ្មីៗ

តាមរយៈទូរសាអេឡិចត្រូនិច 

ជំហានដ៏សែនឈឺចាប់លើកដំបូងនៃជីវិតយុវជន ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម
αžŠαŸ„αž™ ឈាង បុប្ផា   
Convertir en PDF Version imprimable SuggΓ©rer par mail
16-07-2008

Cambodge. Enfants et adolescents khmers rouges © DC-CAM  

© DC-CAM

មនុស្ស​វ័យ​ជំទង់​​ត្រូវ​បាន​​ធ្លាក់​ចូល​ទៅក្នុង​ស្ថានភាព​ដ៏​សែន​លំបាកវេទនា និង​ខ្លោច​ផ្សារ​​ជាទីបំផុត ដូច​ជា​យុវជន​ពេញ​វ័យដែរ​​ នៅពេល​​​​​ដែល​​​​​​​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​​​ចូល​​កាន់​កាប់​អំណាច ហើយ​បាន​​បង្កើត​​របប​មួយដែល​​​ហាមឃាត់​មិន​អោយ​​មាន​​ការ​​សប្បាយរីករាយ​ រឺស្នេហារវាង​ប្រុស​និង​ស្រី។​ យុវវ័យ​ទាំង​​នោះ​​​ត្រូវ​​បាត់បង់​ការ​សិក្សា​របស់​ខ្លួន ហើយ​​​គ្រប់​គ្នា​មិន​ថា​ចាស់​រឺ​ក្មេង​ ត្រូវ​បង្ខំ​អោយ​ធ្វើការងារ​យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ​​​។ ​ជាការ​ពិតណាស់ វ័យ​ជំទង់​​គឺជា​វ័យ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ការ​សប្បាយរីករាយ និង​មាន​ការ​ស្រមើស្រមៃ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង មុន​នឹង​ពួកគេ​ចាប់​ផ្តើម​កសាង​គ្រួសារ​របស់​ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ យុវវ័យ​ក្នុង​សម័យ​នោះ​​ត្រូវបង្ខំ​អោយ​ប្រតិបត្តិ​តាម​​​អំណាច​ និង​វិន័យរបស់​អង្គការ​​។

 

ល្បែងកំសាន្តត្រូវបានហាមឃាត់
មុនឆ្នាំ​១៩៧០ ភូមិរបស់អ្នកស្រី ចាន់ សុន ដែល​ស្ថិតនៅ​ខេត្ត​កំពង់ធំ  ​ត្រូវ​​​ស្ថិត​នៅ​​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ត្រា​ និង​​​ច្បាប់វិន័យ​​​របស់​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ ។ ស្រ្តី​អាយុ​ជាង​៥០​ឆ្នាំ​ផ្លាយ​រូប​នេះ​បាន​រៀប​​រាប់​ថា « ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ចាត់បញ្ជូល​​ក្នុង​ជួរ​កង​ទ័ព​​យ៉ាង​ប្រញាប់​ប្រញាល់​​ រួម​ជាមួយ​នឹង​​យុវជន​មកពីចុងកាត់មាត់ញ៉ក​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​​ផង​ដែរ។ គេ​បាន​កំណត់​អោយ​​ពួក​យើង​​ធ្វើការ​ងារ​ជា​អ្នក​ដឹក​ជញ្ជូន​គ្រាប់​និង​​អ្នក​របួស​។ ពេល​នោះ យើងកំពុង​​ស្ថិត​នៅ​​ក្នុងអាយុ​កាល​​មួយ ដែល​ចង់​សប្បាយ​រីករាយ។ ប៉ុន្តែ ពួកខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បញ្ចប់​នូវ​ពិធី​បុណ្យ​​​នានា​ ដែល​រៀប​ចំធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​វត្ត ដែល​នៅទីនោះ ក្រុម​យុវវ័យ​អាច​ជួប​ជុំ​គ្នា និង​ធ្វើការ​ស្គាល់​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក។ ដើម្បីសម្រប​ខ្លួន​ទៅ​នឹង​​ពួក​ទាហាន​ស្លៀក​ពាក់ឈុត​ខ្មៅ និង​ជីវភាព​​ជា​កសិករ ខ្ញុំ​ត្រូវ​បង្ខំចិត្ត​និយាយ​ថា​ សូម​លាជារៀ​ង​រហូត​ នូវ​ការ​ចូល​ចិត្ត​តុប​តែង​ខ្លួន លាហើយ​ប្រអប់ប្រេងម្សៅ និង​សំលៀក​បំពាក់​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​របស់ខ្ញុំ ​»។

ចំណែកលោក តូ សាវង្ស បច្ចុប្បន្ន​មាន​អាយុ​៥០ឆ្នាំ បាន​មានប្រសាសន៍​ថា សម័យ​​​ប៉ុល ពត ប្រៀប​បាន​ដូចជា​ជួងមួយ​​បន្លឺឡើង​ ដើម្បី​​ប្រកាស​ពីទីបញ្ចប់​នៃភាព​សប្បាយរីករាយ​របស់​មនុស្ស​វ័យ​​​ជំទង់។ ដំបូង​ឡើយ រូប​លោក ក៏ដូចជា​អ្នកដទៃ​ផ្សេង​ទៀត​ ​ ធ្លាប់​ជឿជាក់ថាវត្តមាន​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ​គឺជា​​ការ​រំដោះ​​ប្រទេស​ជាតិ​អោយរួច​ផុត​ពី​សង្គ្រាម និង​បើក​ទំព័រ​សករាជ​​ថ្មីមួយ​ ដែល​ពោរ​ពេញដោយសុខ​សន្តិភាព។ «ថ្ងៃទី១៧ មេសា នៅពេល​គេ​ប្រកាស​ប្រាប់​យើង​ថា​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​រំដោះ​​ចេញ​ពីការ​ជិះជាន់​របស់​ពួក​ចក្រ​ពត្រនិយម អ្នក​ភូមិ​របស់​ខ្ញុំ​ទាំង​អស់ (ខេត្ត​បាត់ដំបង) បាន​ចេញមក​ប្រមូលផ្តុំគ្នា ដើម្បី​រាំ​អប​អរ​សាទរ និងសំដែង​ក្តី​រីករាយ។ ខ្ញុំក៏​បាន​​ចាប់ផ្តើមចេះ​​រៀន​រាំ​​​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​នោះផង​ដែរ! ពួក​យើងគ្រប់​គ្នា​​ឆ្អែតឆ្អន់​នឹង​សង្រា្គម​ ព្រោះថា​ខេត្ត​របស់យើង​ទទួល​រង​នូវការ​ទម្លាក់គ្រាប់បែក​យ៉ាង​សាហាវ​ព្រៃផ្សៃ»។

ដោយសារ​មានរាងកាយទន់ជ្រាយ​ និង​មានមាឌតូចស្តើង សាវង្ស មើល​ទៅ​ហាក់​​បី​​ដូច​ជា​កូន​​​ក្មេង មិនសមថា​​មានអាយុ​១៧ឆ្នាំ​នោះទេ។​ ហេតុផល​នេះ​​​បាន​ធ្វើ​អោយគេ​ដាក់​គាត់​​ចូល​ធ្វើការ​នៅ​កង​កុមារ​ ជា​ជាង​​ក្រុម​មនុស្សពេញវ័យ​។ ទោះជាយ៉ាង​ណា ការងារ​បង្ខិត​​បង្ខំ​បាន​ធ្វើ​អោយ​និស្សិត​រូប​នេះ​ហត់​ និង​ចុះ​ខ្សោយ​​កម្លាំង​។ ​«យើង​ត្រូវ​រែកដី។ នេះ​គឺ​ជា​ការ​​ងារ​ដ៏​លំបាក​ជា​ទីបំផុត​ ព្រោះ​ ខ្ញុំមិន​មែន​ជា​មនុស្ស​​​មាន​​កម្លាំង​​ខ្លាំងនោះទេ»។ តើ​ការ​ងារ​នេះ​​បាន​​ធ្វើ​អោយគាត់​​ទទួល​​​រ​ង​នូវការ​ឈឺ​ចុក​​ចាប់​បំផុតរឺ? តាម​ការ​ពិត​ អ្វី​ដែល​ធ្វើ​អោយ​គាត់​​​​ឈឺចុក​ចាប់​​បំផុត ​នោះគឺ​ការ​បំបែក​ចេញ​​ពីគ្រួសារ​របស់​គាត់ និង​ការ​ហាម​ឃាត់​មិន​អោយ​​​នៅ​​ក្បែរ​ស្រីៗ ព្រោះ​មនុស្ស​វ័យ​ជំទង់​​ដូចជា​រូប​គាត់ អាច​នឹង​កើត​មាន​ចំណង់​ផ្លូវ​ភេទ​យ៉ាង​​ឆាប់​រហ័ស​ ​​ជាមួយនឹងមនុស្ស​​ភេទ​ផ្ទុយ​គ្នា។​

លោក សាវង្ស បាននិយាយ​ដោយមិនលាក់លៀម​ថា​ «ជួនកាល ខ្ញុំ​ចង់​ទទួល​បានការ​​ថ្នាក់​ថ្នម​ពី​នារី​ម្នាក់...។ ប៉ុន្តែ បំណង​ប្រាថ្នា​បែប​នេះ​​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​! ហេតុដូច្នេះ ខ្ញុំ​ក៏​ប្រមូលផ្តុំ​សតិ​អារម្មណ៍ ប្រតិបត្តិតាម​ទ្រឹស្តី​របស់​​ព្រះពុទ្ធ​ ដែល​បាន​ប្រដៅថា​ត្រូវ​ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​ជីវិត​ដែលខ្លួនមាន​។ ​ជា​ការពិត​ណាស់​ ពួក​យើងទាំង​អស់​​​​គ្នាត្រូវ​​​ជួប​​ប្រទះ​​​ស្ថាន​ភាព​​លំបាក​​វេទនា​ដូចគ្នា លើក​លែង​តែ​​ក្រុម​ដឹ​កនាំ​​​​ខ្មែរ​ក្រហម​។ រាល់​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​បរិភោគ​​អាហារ​មាន​កម្លាំង​ សម្រេក​តណ្ហា​​តែង​តែ​​​ត្រឡប់​មក​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល​ខ្ញុំ​​។ ខ្ញុំ​បរិភោគអាហារមិនបានគ្រប់​គ្រាន់ ជា​ហេតុ​ធ្វើ​​អោយ​ខ្ញុំ​ហត់​អស់​កម្លាំង និង​គ្មាន​ចំណង់​ផ្លូវ​ភេទ​។ នៅទីបំផុត ខ្ញុំ​ត្រូវ​អរគុណ​​ពួក​ខ្មែរក្រហម​ដែល​មិន​បាន​អោយ​​​​អាហារ​ខ្ញុំ​បរិភោគ​បាន​គ្រប់គ្រាន់ ព្រោះថា​វា​ជួយអោយខ្ញុំ​កាត់​បន្ថយ​អារម្មណ៍​ផ្លូវ​ភេទ​ ព្រោះ​ការ​មានទំនាក់ទំនង​ផ្លូវ​ភេទ​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ថា​ខុស​សីលធម៌ និង​ត្រូវ​យក​ទៅ​សម្លាប់​ចោល​នៅសម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​!!! ក្បួន​​ច្បាប់​​នេះ​ត្រូវ​បាន​តាក់​តែង​ឡើង​ដោយ​ខ្មែរ​ក្រហម ហើយ​វា​គ្មាន​អត្ថន័យ​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ​ ព្រោះ​សូម្បីតែ​សត្វក៏​ត្រូវ​ការ​​​រួម​សម្ព័ន្ធនឹង​គ្នា​ដែរ​​!»។

គេច​ផុត​ចេញពីការចាប់​បង្ខំរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍
អ្នកស្រី​ចាន់ សុន​ បានដឹង​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​យើង​មិនត្រូវ​ចេញ​ឆ្ងាយ​ពី​ព្រំដែន​កំណត់​​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​​ឡើយ​។ គិញសម្ងាត់មាននៅ​​​គ្រប់​ទីកន្លែង​។ «ខ្ញុំ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​វ័យ​មួយ​ ដែល​គេ​គិត​ថា​គួរ​​​តែ​រៀប​ចំកសាង​គ្រួសារ​ ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​គឺជា​អ្នក​សម្រេច​ជីវិត​ផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​ពួក​​យើង។ យើង​គ្មាន​ពាក្យអ្វី​ដែល​ត្រូវ​និយាយតវ៉ា​នោះឡើយ​។ ប៉ុន្តែ ស្វាមី​ដែល​គេ​កំណត់​អោយ​​យើង​ គឺជា​យុទ្ធជន​ពិការ​ជើង​ រឺពិការភ្នែក​​ម្ខាង​»។ ការ​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​បែប​ចាប់​បង្ខំ​​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ទៅតាម​បែប​បទ​របស់​ខ្មែរក្រហម ដោយ​ធ្វើឡើង​ជា​ក្រុម មាន​ន័យ​ថា​រៀ​ប​ការ​ម្តង​១០គូ ព្រម​ពេលជាមួយគ្នា ក្នុងរយៈពេល​ត្រឹម​តែមួយព្រឹក​​។ អ្នកស្រី​បាន​បញ្ជាក់​ថា «គូស្វាមីភរិយាដែលត្រូវ​​អង្គការ​ចាប់​បង្ខំអោយរៀប​ការ​ បានលែង​លះគ្នា​ ក្រោយ​​របប​នេះ​បាន​ដួល​រលំ»។ អ្នកស្រីសប្បាយ​រីករាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង ដែល​អាច​រួច​ផុត​ពី​ការ​ចាប់​រៀប​ការ​នេះ ដោយ​សារ​តែ​​អ្នក​ស្រី​បាន​បង្ហាញ​ពីភាពរហ័ស​រហូន និង​ខ្នះខ្នែង​ធ្វើការងារ។​

អ្នកស្រីសុផល ធ្លាប់​ជា​យុវនារីនៅលីវ ដែលមាន​រូបសម្រស់​ស្រស់ស្អាត​គួរ​អោយ​​ទាក់​ទាញ​ បាន​​រៀប​រាប់​ថា​ អ្នកស្រី​បាន​រួចផុត​ពីការ​ចាប់បង្ខំ​រៀប​ការ​ជា​ក្រុម ​ពីសំណាក់​អង្គការ​។ «ដោយ​​សារ​តែ​របប​អាហារ​មិន​គ្រប់​គ្រាន់ ខ្ញុំ​លែង​មក​រដូវ​។ អង្គការ​បាន​វិនិច្ឆ័យ​ថា​​ស្រ្តី​ម្នាក់​ដែល​​មិនទាន់​មាន​​​រដូវ​ មិនសក្តិ​សម​នឹង​រៀប​ការ​នោះ​ទេ។ ករណីនេះកើត​មាន​លើ​ស្រ្តី​​​ជា​ច្រើន​នាក់​​​ ហើយ​វា​បានជួយ​សង្គ្រោះ​ពួក​​យើង​​អោយគេ​ចផុត​ពីការ​រៀប​ការ​»។

ភាព​ស្លូត​ត្រង់​បាន​បាត់​បង់​
នៅឆ្នាំ​១៩៧៥ លោក យុទ្ធ​ ធារ៉ា មានអាយុ១៥ឆ្នាំ និង​មានជំនាញ​ខាងផ្នែក​តូរ្យតន្ត្រី។ គាត់​​​បាន​​ហាត់​​រៀន​ជំនាញនេះ​នៅក្នុង​សាលារៀន​មួយ​កន្លែង​ នៅ​ជាយ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​។ ​ការខិត​ចូល​មក​​ដល់របស់​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម បាន​ធ្វើ​អោយ​នាយក​​សាលា​​​សម្រេច​ចិត្ត​​​ជម្លៀស​និស្សិត​អោយ​មក​រស់នៅ​​កណ្តាលរាជធានី​។ បុរស​វ័យ​៤០​ឆ្នាំ​ផ្លាយ​រូប​នេះ​បាន​រម្លឹក​ការ​ចង​ចាំ​ថា​ នៅថ្ងៃទី​១៧ ពួក​ទាហាន​ស្លៀក​ពាក់​​ខ្មៅបាន​ធ្វើដំណើរ​មក​កាន់ទីក្រុ​ង​ ក្រោម​ការ​ទទួល​រង់​ចាំ​​ស្វាគមន៍​ពី​សំណាក់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​​ ជាមួយ​នឹង​សម្លេង​ទះដៃ​​ ​លាន់​គង​រំពងពេញទីក្រុង​។ «យុវជន ត្រូវការ​សុខ​សន្តិភាព​ គេ​គិត​ថា​ជ័យ​ជំនះ​របស់​ពួក​ខ្មែរក្រហម​អាច​បញ្ជាក់អំពី​អវសាន្ត​​​នៃសង្គ្រាម ព្រមទាំង​ការ​ត្រឡប់មកវិញ​នូវ​សាមគ្គីភាព​ រវាង​ប្រជាជន​ខ្មែរ​។ យើង​មិន​​បានសម្លឹងគិតទុក​ដល់​អ្វីដែល​ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រៀម​​បម្រុង​សម្រាប់​ពួកយើង​ឡើយ។ នៅពេល ពួកគេ​បាន​បញ្ជា​អោយយើង​ចាក​ចេញ​ពី​ទីក្រុង​​ភ្នំពេញ ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ ដោយមិនចាំបាច់​វេច​បង្វេចឥវ៉ាន់​ យើង​ជឿ​ជាក់​និង​ធ្វើតាម​​​ពួកគេ​ទាំង​ស្រុង...»។

ដោយ​សារ​តែ​​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​រក​ឃើញ​កាតនិស្សិត ពួកគេ​មិន​អនុញ្ញាតិ​អោយ​ក្រុម​និស្សិត​​ទាំង​នោះ​ធ្វើដំណើរ​ តាម​ផ្លូវ​ឆ្ពោះ​ទៅកាន់​ខេត្ត​បាត់​ដំបង​ ដូច​អ្នក​រស់​នៅទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ដទៃ​ទៀតទេ​។ ពួក​គេ​​​​ដឹក​នាំ​​អ្នក​ទាំង​នោះ​ ដើរតាម​ផ្លូវ​ទៅ​ព្រលានយន្តហោះ ឆ្ពោះសំដៅ​ទៅកាន់​ខេត្ត​កណ្តាល​។ «ទោះ​បី​ជា​ស្ថិត​នៅក្នុង​កាលៈទេសៈ​បែប​នេះក៏ដោយ ក៏​ខ្ញុំ​និង​មិត្ត​ភក្តិខ្ញុំ​​នៅតែ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​​​ យើង​ដើរ​បណ្តើរ ​ហួចបណ្តើរ យ៉ាង​សប្បាយរីករាយ»។ មក​​ដល់​ភូមិ​មួយ ធារ៉ា​បាន​ជួប​មីង​របស់គាត់​ ដែលជា«ប្រជាជនចាស់» ដែល​បាន​យល់​យ៉ាង​ច្បាស់​ពីគ្រោះថ្នាក់​នៅ​ចំពោះ​មុខ​​ក្មួយប្រុស​​របស់គាត់។ គាត់​បាន​ជួយ​ការពារធារ៉ា​​អោយរួច​ផុត​​​ពីគ្រោះថ្នាក់។

មិននៅបង្អង់រង់ចាំយូរ ធារ៉ា ត្រូវចាត់​អោយទៅធ្វើការងារ​នៅក្នុង​ចំការ ដែល​គាត់​មិនធ្លាប់​បាន​ជួប​ប្រទះពីមុន​មក ព្រោះថា​គាត់ស្គាល់​ត្រឹម​តែការសិក្សា​ប៉ុណ្ណោះ​។ «ខ្ញុំគិត​ថា​ការងារ​នេះ​គ្រាន់​តែ​បណ្តោះ​អាសន្ន​ប៉ុណ្ណោះ...»។ នៅពេល​ប្រជុំ​ ខ្មែរ​ក្រហម​បានសួរ​ពួក​គេទាក់​ទង​នឹង​មុខ​របរ​​របស់​ខ្លួន​​ នៅ​របប​ចាស់។ យុវជនវ័យ​ជំទង់រូបនេះ​បាន​លើក​ដៃ​យ៉ាង​ស្លូត​បូត​ប្រាប់​​អត្ត​សញ្ញាណ​របស់​ខ្លួន ដោយ​និយាយ​ថា​ខ្លួន​គឺជានិស្សិត​ផ្នែក​តូរ្យតន្រ្តី​។​ ពេល​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​មីង​​របស់​គាត់​នៅពេលល្ងាច​វិញ គាត់​បាននិយាយប្រាប់មីង​ពីសាច់​រឿង​ទាំង​នោះ ហើយ គឺ​នៅពេលនោះហើយ ដែលគាត់​​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង​ចោល​ទាំង​អស់។ «មីង​បាន​ពន្យល់​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា​ខ្មែរក្រហម​មាន​កំហឹងគុំគួន​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​ពួក​ចក្រ​ពត្រនិយម មូល​ធន​និយម​ និង​បញ្ញវ័ន្ត។ ដូច្នេះ ខ្ញុំ​ត្រូវតែ​​​​ប្តូរឈ្មោះ​»។ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នេះ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​​។​ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហមបានស្វែងរក​និស្សិតផ្នែកតូរ្យតន្ត្រី​ ប៉ុន្តែ​មិនមាន​នរណាម្នាក់​ឆ្លើយ​ប្រាប់​ឈ្មោះ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​កត់​ កាល​ពីពេល​នោះ​ទេ​។ នៅទីបំផុត ពួកគេ​ក៏បញ្ឈប់​ការ​តាម​ស្វែងរក​នេះ​។

«មីង​របស់ខ្ញុំ​បាន​ប្រាប់​​​អោយខ្ញុំ​ព្យាយាម​ធ្វើការងារ​អោយអស់ពីកម្លាំងកាយ ដោយ​​មិន​ត្រូវ​​​ត្អូញ​​​ត្អែរ​​អ្វីទាំង​អស់​​។ ខ្ញុំ​ចាប់ផ្តើម​អស់សង្ឃឹមក្នុង​ជីវិត​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​​ណា ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ជា​បុរស​វ័យ​​ជំទង់​ ដែល​ចង់​សប្បាយរីករាយ ចូលចិត្ត​​មើល​កុន សិក្សា ប៉ុន្តែ មិនមែន​ត្រូវ​មក​ចំណាយ​កម្លាំង​​នៅក្នុង​ស្រែចំការ​ឡើយ! ក្តីសង្ឃឹម​ថានៅណាមួយ ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ត្រូវ​បាន​រំដោះ បាន​រលាយសាប​សូន្យ​បន្តិច​ម្តង​ៗ​។ ខ្ញុំមិនយល់ពីគោលនយោបាយ​របស់​ខ្មែរក្រហម​ឡើយ។ ពួក​គេ​​និយាយ​ថា​ចង់​កសាង​ប្រទេស​ជាតិ​ឡើង​វិញ ប៉ុន្តែ សួរ​ថា​តើពួកគេ​អាច​សម្រេច​គោល​ដៅ​របស់ខ្លួន​ ដោយគ្មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​បញ្ញវ័ន្ត បាន​យ៉ាង​ដូចម្តេច?»

ធារ៉ា​ព្យាយាម​បំភ្លេចការសិក្សា​ផ្នែក​តូរ្យតន្ត្រី​របស់គាត់ ព្រោះ​ប្រធានភូមិ​ធ្លាប់​បាន​​ព្រមាន​ថា​ «របប​ខ្មែរក្រហម​មិនចង់​បាន​តន្ត្រីករ​ទេ​ ប៉ុន្តែ ចង់បាន​អ្នកធ្វើការ!»។ បុរសរូបនេះ​បានដក​ដង្ហើម​ និង​ត្រឡប់មក​កាន់​បច្ចុប្បន្នភាព។ «តុលាការ​កាត់​ទោស​ខ្មែរក្រហម​ត្រូវ​តែ​​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​​អោយអតីត​មេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ពួកគេ​បាន​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់ ហើយ​​​ពួក​គេ​បាន​លួច​ភាពជាយុវវ័យរបស់យើង​»។