 ចំការស្រូវ (ខេត្តបាត់ដំបង) ថ្ងៃទី២១ មករា ២០០៤៖ នៅតាមជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា ប្រជាពលរដ្ឋជាង៣ភាគ៤ មិនមានបណ្តាញទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ © John Vink / Magnum សូមកុំនិយាយអោយសោះថា : ឱម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹកអើយ! ខ្ញុំមិនផឹកទឹករបស់អ្នកឡើយ... ប្រជាជនតាមភូមិដាច់ស្រយាលមួយចំនួននៃប្រទេសកម្ពុជាធ្លាប់សច្ចាថានឹងមិនចំណាយប្រាក់ដ៏តិចតួចស្តួចស្តើងរបស់ពួកគាត់ទៅទិញទឹកស្អាតនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែចាប់ពីមានវត្តមានរបស់សមាគម«១០០១ fontaines pour demain» ពួកគាត់បានគិតជាថ្មីឡើងវិញចំពោះសម្តីគាត់ពីមុន។ តាមពិតទៅ សមាគមនេះបានបង្កើតរោងចក្រផលិតទឹកស្អាតដោយកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូលេ (UV)សម្រាប់ពួកគាត់ ដោយមិនទាមទារអោយមានរចនាសម្ព័ន្ធ ឬសមត្ថភាពពិសេសអ្វីឡើយ ហើយទឹកស្អាតមួយធុងលក់ក្នុងតម្លៃថោកហួសការស្មាន។
លោកចៃ ឡូ បានវិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួនវិញ នៅភាគពាយ័ព្យប្រទេសកម្ពុជា។ តំបន់នេះគ្មានបណ្តាញចែកចាយទឹកស្អាតទេ ប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់តែទឹកស្រះ ទឹកស្ទឹង ដែលអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព។ ជំងឺបណ្តាលមកពីបញ្ហាទឹកមិនស្អាត បានបង្កព្យុះភ្លៀងនៅតំបន់នេះ ហើយបានធ្វើអោយមានអត្រាមរណភាពយ៉ាងខ្ពស់ ជាពិសេសអត្រាមរណភាពកុមារ។ ប៉ុន្តែជានិច្ចកាល ប្រជាពលរដ្ឋមិនដឹងពីបញ្ហានេះទេ។
គម្រោងមួយចាប់កំណើតឡើងនៅបារាំង
លោកវិស្វករកម្ពុជាដែលទទួលការបណ្តុះបណ្តាលនៅប្រទេសបារាំង (នៅសាលាជាតិវិស្វកម្មជនបទ ទឹក និងព្រៃឈើ ) រូបនេះមិនប្រាថ្នាធ្វើជាអ្នកបដិវត្តន៍អ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែជាអ្នកប្រសប់ដោះស្រាយបញ្ហា និងសម្របតាមលក្ខខណ្ឌចំពោះមុខ។ នៅពេលសួរអំពីការចាប់កំណើតសមាគមបារាំង«១០០១ fontaines pour demain »នៅឆ្នាំ២០០៤ លោកចៃ ឡូ នឹងរៀបរាប់ប្រាប់អ្នកថា នៅពេលបាយល្ងាចជាមួយមិត្តភក្តិនៅទីក្រុងប៉ារីស មិត្តភក្តិលោកសួរពីគម្រោងរបស់លោកនៅពេលវិលត្រឡប់មកកាន់កម្ពុជា។ នៅពេលនោះលោកមិនទាន់ទទួលបានសញ្ញាប័ត្រទេ។ «ខ្ញុំបានឆ្លើយប្រាប់ពួកគេវិញថា ខ្ញុំចង់ធ្វើការងារក្នុងវិស័យទឹក។ មិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំក៏សួរថាតើអ្នករស់នៅកម្ពុជាផឹកទឹកអ្វី។ ខ្ញុំបានពន្យល់ប្រាប់គេវិញថា មនុស្សជាច្រើនសុខចិត្តប្រើទឹកស្រះដោយសារគ្មានលុយ។ គ្រប់យ៉ាងគឺចាប់ផ្តើមយ៉ាងនេះឯង...»។ ក្រោយមកទៀត លោកក៏បានធ្វើការចុះបញ្ជីលក្ខន្តិកៈសមាគមនៅប្រទេសបារាំងជាមួយនឹងមិត្តភក្តិបីនាក់។
ការបង្កើនអាងស្តុកទឹកស្អាត
ចាប់ពីពេលនោះមក អាងស្តុកទឹកស្អាតចំនួន១៦ក៏បានរីកដុះដាលឡើងនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ និងសៀមរាប ហើយអាងស្តុកទឹក៥ផ្សេងទៀតនឹងលេចចេញជារូបរាងនៅខែកញ្ញានេះ។ ចំណែកសាខានៅកម្ពុជាដែលយុវជនវ័យ៣០ឆ្នាំនេះបានបង្កើតឡើងនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៧ មានឈ្មោះថា«ទឹកស្អាត១០០១» និងប្រើប្រាស់បុគ្គលិក៩នាក់។ ពួកគេមានបំណងពង្រីកបន្ថែមស្ថានីយចម្រោះទឹកស្អាតតូចៗនៅទូទាំងប្រទេសយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ សម្រាប់ខេត្តគោលដៅសំខាន់ គឺបណ្តាខេត្តទាំងឡាយឆ្លងកាត់ដោយទន្លេមេគង្គ ព្រោះប្រភពទឹកក្រោមដីនៅក្នុងខេត្តទាំងនេះតែងតែឆ្លងជាតិអាសេនិច ដែលជាដើមហេតុនៃការបំពុលផ្សេងៗ។ នៅក្នុងទិសដៅនេះដែរ គឺត្រូវខួងអណ្តូងនៅកន្លែងណាដែលគ្មានទឹកលើដី ដែលតម្រូវអោយគេគិតគូរដល់ការបំពាក់ផ្នែកបច្ចេកទេសដែលជាធម្មតាគឺត្រូវចំណាយអស់ច្រើន។ ប្រសិនបើគោលបំណងកំណត់ដោយសមាគមនេះសម្រេចទៅបាន ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាចំនួន៣០ម៉ឺននាក់នឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីស្ថានីយស្តុកទឹកទាំងនេះនៅឆ្នាំ២០១៥ខាងមុខ និងទទួលបានទឹកប្រើប្រាស់សមស្របតាមនិយាមរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំការបោះទីតាំងបណ្តាញចែកចាយទឹកមានគុណភាពដែលមានលក្ខណៈមិនប្រាកដប្រជានោះឡើយ។
វិធីសាមញ្ញ តែយូរអង្វែង និងអំណោយផល
ការសម្លាប់បាក់តេរីដោយប្រើកាំរស្មី UV គឺមិនចាំបាច់មានប្រើផលិតផលគីមីឡើយ។ វាអាចអោយគេលុបបំបាត់គ្រោះថ្នាក់មួយផ្នែកធំនៃជំងឺផ្សេងៗ។ ទឹកឆៅហូរតាមច្រកមួយនៅក្នុងម៉ាស៊ីនតូចៗទាំងនេះ ដែលដើរដោយថាមពលព្រះអាទិត្យ ក្នុងការស្តុក ច្រោះ ត្រង និងសម្លាប់មេរោគ។ បន្ទាប់មក គេច្រកវាចូលក្នុងធុងចំណុះ២០លីត្រ។ ធុងនេះត្រូវបានគេធ្វើការសម្លាប់មេរោគដោយប្រើល្បាយក្លរមុននឹងយកមកច្រក ដើម្បីបញ្ចៀសការឆ្លងណាមួយដល់ទឹក។ នៅក្នុងភូមិ តម្លៃទឹកមួយធុងគឺពី៧០០ ទៅ១ ០០០ រៀល ពោលគឺថោកជាងតម្លៃនៅលើទីផ្សារពាក់កណ្តាល។ ម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធទឹកនេះអាចផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតដល់ប្រជាពលរដ្ឋ១ពាន់នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយបើកដំណើរការ៤ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ និងអាចផលិតទឹកស្អាតបាន៦០០លីត្រក្នុងមួយម៉ោង។
ការចូលរួមពីសហគមន៍
ប្រតិបត្តិករគឺជាអ្នកភូមិផ្ទាល់ ដោយហេតុថារោងចក្រផលិតទឹកស្អាតនេះត្រូវគ្រប់គ្រងតាមរបៀបជាសហគ្រាសខ្នាតតូចសម្រាប់សហគមន៍ ជាលក្ខណៈឯកជនឬជាសមូហភាព។ លោកចៃ ឡូ ពន្យល់ថា៖ «សហគមន៍គឺជាអ្នកកំណត់តម្លៃលក់ ដើម្បីយកមកចំណាយលើដំណើរការ និងទំហែទាំ ដោយត្រូវដាក់តម្លៃមួយដែលមនុស្សភាគច្រើនអាចទិញបាន»។ ការបន្តដំណើរការគម្រោងនេះគឺមានការជួយគាំទ្រផងដែរពីសំណាក់អង្គការនានានៅក្នុងភូមិដែលត្រូវបានជ្រើសរើស។ អង្គការទាំងនេះត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការនាំផ្លូវគម្រោងខាងលើ ហើយនេះជាកត្តាមួយសម្រាប់សមាគមក្នុងការបង្កើតអាងស្តុកទឹក។
ក្តីបារម្ភផ្នែកសុខភាពជាបញ្ហាចម្បង
លោកចៃ ឡូ ក្រើនរម្លឹកថា : «គោលបំណងសំខាន់ គឺមិនមែនផ្គត់ផ្គង់ទឹក បរិភោគសុទ្ធនៅក្នុងភូមិទាំងនេះទេ ប៉ុន្តែជាបឋមគឺដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាសុខភាពដែលប្រជាពលរដ្ឋជួបប្រទះ»។ ទឹកនៅលើដីមិនស្អាតទេ ប៉ុន្តែអ្នកភូមិទទួលទានទឹកនោះ។ ជាទូទៅ វាធ្វើអោយមានអត្រាខ្ពស់នៃការចម្លងមេរោគ ជាពិសេសគឺលាមក ដែលជាប្រភពនៃជំងឺជាច្រើន។ ក្មេងក្រីក្រប្រមាណ៣០០នាក់នៃមណ្ឌលមួយគ្រប់គ្រងដោយអង្គការកុមារមេគង្គ នៅជិតស៊ីសុផុន មានសុខភាពល្អប្រសើរឡើង ចាប់តាំងពីពួកគេផឹកទឹករបស់«ម៉ាស៊ីនច្រោះទឹកស្អាត»។ បុគ្គលិករបស់មណ្ឌលមួយនេះសង្កេតឃើញពីការធ្លាក់ចុះនូវចំនួនករណីកើតជំងឺគ្រុនពោះវៀន ចាប់តាំងពីពួកគេផឹកទឹកនេះ។ ប៉ុន្តែ លោកចៃ ឡូ បានលើកឡើងថា វានៅតែមានការលំបាកក្នុងការពង្រីកឥទ្ធិពលវិជ្ជមានលើសុខភាពរបស់រោងចក្រផលិតទឹកស្អាតទាំងនេះ ល្គឹកណាប្រជាពលរដ្ឋនៅតែមិនទាន់ដឹងថា ជំងឺរាករូសដែលពួកកើតញឹកញាប់នោះអាចមានប្រភពពីទឹក។
សមាគមមួយដែលគេទទួលស្គាល់
តាមពិតទៅ សមាគមរបស់លោក ចៃឡូ ទទួលបានការកោតសរសើរយ៉ាងច្រើន ហើយរូបលោកផ្ទាល់បានជាប់ឈ្មោះក្នុងចំណោមយុវជនគួរអោយកត់សម្គាល់ទាំង១០រូបនៅលើពិភពលោកនាឆ្នាំ២០០៧។ លោកបានពានរង្វាន់នេះនៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៧ ពីសហព័ន្ធ« Junior Chamber International» គឺជាសហព័ន្ធអន្តរជាតិប្រមូលផ្តុំយុវសហគ្រិន។ ប៉ុន្តែយុវជនជាកូនកសិករនេះមិនបានបង្ហើបប្រាប់យើងទេ។ រាល់ព័ត៌មានទាំងអស់គឺយើងរកឃើញដោយចៃដន្យនៅលើបណ្តាញអាំងទែណែត ប៉ុណ្ណោះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក ចៃ ឡូ មិនសូវនិយាយមែន ប៉ុន្តែលោកក៏មិនភ្លេចអរគុណយ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះលោកអ្នកដែលបានចាប់អារម្មណ៍នឹងគម្រោងរបស់លោកនោះដែរ។
ដែនកំណត់នៃការបន្សុទ្ធទឹកតាមរយៈកាំរស្មី UV
បើតាមអ្វីដែលមានសរសេរក្នុងទំព័រអាំងទែណែតនៃសមាគម «១០០១ fontaines pour demain» បើទោះជាបច្ចេកវិជ្ជានៃការបន្សុទ្ធទឹកដោយប្រើកាំរស្មី UV ត្រូវបានគេសរសើរចំពោះភាពថិតថេរ និងភាពងាយស្រួលក្នុងការដំណើរការក៏ដោយ ក៏វាមានដែនកំណត់ដែរ។ «វាមិនអាចបន្សុទ្ធទឹកមានជាតិពុលដោយសារជាតិគីមីបានទេ ហើយទឹកបន្សុទ្ធដោយកាំរស្មីនេះមិនអាចការពារនឹងការឆ្លងមេរោគបានទេ គឺខុសពីវិធីប្រើក្លរ»។ ហេតុនេះហើយទើបគេត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នមួយចំនួន ដោយត្រូវណែនាំប្រាប់ប្រតិបត្តិករក្នុងមូលដ្ឋានអោយច្បាស់។
គម្រោងមួយដែលបង្កើតគម្រោងតូចៗបន្តទៀត
ដោយសារជោគជ័យនៅប្រទេសកម្ពុជា សមាគម« ១០០១ fontaines pour demain » នឹងនាំចេញក្បួនរបស់ខ្លួនទៅម៉ាដាកាស្កាទៀត។ នៅខែក្រោយ អាងស្តុកចម្រោះទឹកស្អាតសាកល្បងនឹងត្រូវបង្កើតឡើងនៅលើកោះនៃសមុទ្រឥណ្ឌា ដែលស្ថិតនៅទល់មុខអាហ្វ្រិកខាងកើតនេះ។ បើទោះជាលទ្ធផលគួរអោយសង្ឃឹមក្តី ក៏គម្រោងនឹងត្រូវពង្រីកតាមគំរូនៅកម្ពុជាដែរ។
ការទទួលបានទឹកស្អាត : បញ្ហាប្រឈមមួយនៅកម្ពុជា
យោងតាមស្ថិតិរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងយូនីសេហ្វ នៅឆ្នាំ២០០៤ ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២នៃប្រទេសដែលមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់មិនគ្រប់គ្រាន់នៅអាស៊ី។ ជាក់ស្តែង នៅជនបទដែលមានប្រជាជនចំនួន៣ភាគ៤រស់នៅ ប្រជាជន៧៤,៦%មិនទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ទេ។ រីឯនៅទីក្រុង គឺមាន៤៨,៤%។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អត្រាមរណភាពកុមារគឺមាន៩៨លើ១ពាន់នាក់នៅឆ្នាំ២០០៥ (មរណភាពកុមារអាយុក្រោមមួយឆ្នាំ) បើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក។
| 
